Instytucje finansowe

System finansowy składa się z różnorodnych instytucji, które można podzielić na kilka głównych kategorii:

1. Instytucje bankowe:

   • Bank centralny
   • Banki komercyjne
   • Banki spółdzielcze
   • Bankowy Fundusz Gwarancyjny

2. Instytucje parabankowe:

   • Zakłady ubezpieczeń
   • Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny
   • Giełda papierów wartościowych
   • Towarzystwa funduszy inwestycyjnych
   • Podmioty świadczące usługi płatnicze

Vocabulary: SKOK - Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe, to instytucje finansowe działające na zasadach spółdzielczych.

Sektor bankowy obejmuje:

• Bank centralny (NBP)
• Banki państwowe
• Banki komercyjne
• Banki spółdzielcze
• Przedstawicielstwa banków zagranicznych

Highlight: Funkcje banku centralnego w Polsce obejmują m.in. emisję pieniądza, kształtowanie polityki pieniężnej i nadzór nad systemem bankowym.

Rynek kapitałowy składa się z:

• Giełdy Papierów Wartościowych
• Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych
• Domów maklerskich
• Emitentów akcji i obligacji
• Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych

Rynek ubezpieczeniowy obejmuje:

• Zakłady ubezpieczeń
• Zakłady ubezpieczeń pośrednich (reasekuracji)
• Oddziały zagranicznych zakładów ubezpieczeń
• Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny

Rynek emerytalny składa się z dobrowolnych i pracowniczych funduszy emerytalnych zarządzanych przez towarzystwa funduszy emerytalnych.

Definition: Rola banku centralnego w gospodarce polega na utrzymaniu stabilności cen, emisji pieniądza oraz nadzorze nad systemem bankowym.

Rynek usług płatniczych obejmuje podmioty świadczące usługi płatnicze, takie jak instytucje pieniądza elektronicznego, biura usług płatniczych i instytucje płatnicze.

Pieniądz i inflacja

Pieniądz jest powszechnie stosowanym i akceptowanym środkiem wymiany towarów i usług. Posiada on szereg właściwości, takich jak stabilność, poręczność i rozpoznawalność.

Definicja: Co to jest inflacja - zjawisko ogólnego wzrostu cen towarów i usług w gospodarce.

Funkcje pieniądza obejmują:

• Miernik wartości
• Środek wymiany
• Środek płatniczy
• Środek gromadzenia i przechowywania majątku

Ewolucja pieniądza przebiegała od pieniądza towarowego, przez kruszcowy i papierowy, aż do elektronicznego.

Highlight: Stopa inflacji mierzy natężenie inflacji wyrażone w procentach jako wzrost przeciętnego poziomu cen w badanym okresie w stosunku do analogicznego okresu w przeszłości.

Przyczyny inflacji można podzielić na:

a) Popytowe:

• Zwiększenie wydatków poprzez duży popyt na kredyty
• Wzrost płac

b) Podażowe:

• Wzrost kosztów produkcji
• Wzrost cen towarów i usług

Example: Przykładem spirali inflacyjnej jest sytuacja, gdy wzrost kosztów produkcji prowadzi do wzrostu cen, co z kolei wywołuje żądania podwyżek płac, które znów zwiększają koszty produkcji.

Skutki inflacji obejmują:

• Spadek siły nabywczej pieniądza
• Zniechęcenie do oszczędzania
• Osłabienie aktywności gospodarczej

Działania mające na celu obniżenie inflacji to między innymi:

• Ograniczenie deficytu budżetowego
• Kontrola emisji pieniądza
• Ograniczenie kreacji pieniądza
• Prowadzenie przez państwo odpowiedniej polityki w zakresie kształtowania dochodów społeczeństwa