Alkany - podstawowe informacje
Alkany to związki o wzorze ogólnym C₁₁H₂₁₊₂, gdzie n oznacza liczbę atomów węgla. Na przykład propan ma wzór sumaryczny C₃H₈, a jego wzór półstrukturalny to CH₃-CH₂-CH₃. Związki te tworzą szereg homologiczny, w którym każdy kolejny członek ma o jedną grupę CH₂ więcej od poprzedniego.
Alkany reagują przede wszystkim w mechanizmie substytucji (podstawienia), który polega na zastępowaniu atomów wodoru innymi pierwiastkami. Przykładem jest fluorowcowanie - reakcja z bromem (bromowanie) lub chlorem (chlorowanie). Produktami tych reakcji są fluorowcopochodne, np. chlorometan (CH₃Cl) powstający z metanu i chloru pod wpływem promieniowania UV.
Pod względem właściwości fizycznych alkany są bezwonne, łatwopalne (spalają się niebieskim płomieniem) i nierozpuszczalne w wodzie. Chemicznie są mało reaktywne, ale doskonale sprawdzają się jako paliwa dzięki zdolności do ulegania reakcjom spalania.
Ciekawostka! Mimo że metan jest bezwonny, gaz ziemny używany w domach ma charakterystyczny zapach. To dlatego, że dodaje się do niego specjalne związki zapachowe, aby łatwiej wykryć jego wyciek!
