Benzen - węglowodór aromatyczny
Benzen (C₆H₆) to najprostszy węglowodór aromatyczny o charakterystycznej budowie. Jego cząsteczkę tworzy sześciokąt foremny z atomami węgla, gdzie każdy atom węgla łączy się z jednym atomem wodoru. Wyjątkową cechą benzenu jest zdelokalizowane wiązanie π, utworzone przez sześć elektronów.
Węglowodory aromatyczne mają wzór ogólny C₍ₙ₎H₍₂ₙ₋₆₎. Przykładami są benzen (C₆H₆), metylobenzen (C₇H₈) czy etylobenzen (C₈H₁₀). Benzen możemy otrzymać w procesie trimeryzacji etynu: 3C₂H₂ → C₆H₆.
Benzen ulega różnym reakcjom chemicznym. W zależności od dostępu tlenu, spala się do CO, sadzy lub CO₂. Wchodzi również w reakcje substytucji (np. z bromem tworząc bromobenzen) oraz nitrowania (z kwasem azotowym powstaje nitrobenzen).
Uwaga! Benzen jest łatwopalny i ma właściwości rakotwórcze. Zawsze pracuj z nim ostrożnie i pod odpowiednią wentylacją!
Co do właściwości fizycznych, benzen to bezbarwna ciecz o temperaturze topnienia 5,5°C i temperaturze wrzenia 80,1°C. Ma charakterystyczny zapach, jest niepolarny i nie rozpuszcza się w wodzie. Znajduje zastosowanie w produkcji materiałów wybuchowych, styropianu i barwników syntetycznych.
