Borowce - właściwości i zastosowania
Borowce to pierwiastki występujące w stanie stałym. Bor ma postać błyszczących, czarnych i twardych kryształów, jest półprzewodnikiem i występuje w trzech odmianach alotropowych. Pozostałe borowce mają charakterystyczny srebrzystobiały kolor.
Atomy borowców posiadają 3 elektrony walencyjne, co pozwala im tworzyć wiązania kowalencyjne. Występują głównie na III stopniu utlenienia (wyjątkiem jest tal, którego związki na I stopniu są trwalsze). Ciekawostką jest gal, który topi się w dłoni - jego temperatura topnienia wynosi zaledwie 29,8°C!
Borowce reagują z różnymi pierwiastkami tworząc tlenki, halogenki, siarczki, azotki i wodorki. Szczególnie interesujące są wodorki boru (borany), które są związkami polimerycznymi - niektóre z nich samoistnie zapalają się w kontakcie z powietrzem.
Czy wiesz, że...? Reakcję redukcji tlenków metali przy użyciu pyłu glinowego nazywamy aluminotermią. Jest to silnie egzoenergetyczna reakcja wykorzystywana m.in. do spawania szyn kolejowych!
Glin (Al) jest metalem kowalnym i ciągliwym, dobrze przewodzi prąd i ciepło, ale jest stosunkowo miękki. Jako metal amfoteryczny reaguje zarówno z kwasami, jak i z zasadami. Jego stopy (duraluminium, magnal) są szeroko wykorzystywane w przemyśle lotniczym dzięki lekkości i wytrzymałości.
Inne borowce również mają ciekawe zastosowania: związki boru są składnikami mydeł i środków ognioochronnych, tal służy do deratyzacji (ale uwaga - jest silnie toksyczny!), gal emituje niebieskie światło wykorzystywane w fotodiodach, a ind jest używany do produkcji paneli słonecznych i przyrządów optycznych.