Chemia klasa 7 — łączenie atomów, wiązania chemiczne i równania reakcji

Wiązania i elektroujemność

Jak łączą się atomy?

Atomy dążą do stabilności, wykorzystując swoje elektrony walencyjne.

• Wiązanie chemiczne: trwałe połączenie atomów dzięki oddziaływaniom elektronów.
• Elektroujemność: siła, z jaką atom przyciąga do siebie elektrony w wiązaniu.
• Wiązanie kowalencyjne: połączenie atomów za pomocą wspólnych par elektronowych.

💡 Wskazówka: Zapamiętaj, że w wiązaniach zawsze „walczą” tylko najbardziej zewnętrzne elektrony walencyjne.

Skala Paulinga i wartościowość

Typ wiązania a różnica elektroujemności

Typ wiązania określamy za pomocą różnicy elektroujemności ($\Delta E$).

• Kowalencyjne niespolaryzowane: gdy $0 \le \Delta E \le 0,4$.
• Kowalencyjne spolaryzowane: gdy $0,4 < \Delta E < 1,7$.
• Jonowe: gdy $\Delta E \ge 1,7$.

Beispiel: Dla $H_2O$ elektrojemność $O = 3,5$, a $H = 2,1$. $\Delta E = 3,5 - 2,1 = 1,4$ (wiązanie kowalencyjne spolaryzowane).

Wartościowość i stałość składu

• Wartościowość: liczba wiązań, które może utworzyć dany atom.
• Prawo stałości: stosunek mas pierwiastków w związku jest zawsze stały.

💡 Wskazówka: Chlor w chlorkach, brom w bromkach i jod w jodkach są zawsze jednowartościowe.

Jony i właściwości związków

Jak powstają jony?

Wiązanie jonowe tworzy się między metalem a niemetalem poprzez oddawanie i przyjmowanie elektronów.

• Jon: cząstka obdarzona ładunkiem elektrycznym.
• Kation: jon o ładunku dodatnim (gdy atom oddał elektrony).
• Anion: jon o ładunku ujemnym (gdy atom przyjął elektrony).

Właściwości substancji

• Związki jonowe: ciała stałe o wysokich temperaturach topnienia, które przewodzą prąd.
• Związki kowalencyjne: mają niskie temperatury topnienia i występują w różnych stanach skupienia.

💡 Wskazówka: Kation ma plus, bo jest „pozytywny” (oddał coś od siebie), a anion ma minus.