Klasa 7 Fizyka: Jak Wykonywać Pomiary

Podstawowe wielkości fizyczne

Wielkość fizyczna to właściwość ciała lub zjawiska, którą możemy zmierzyć. Każda wielkość ma swój symbol i jednostkę, na przykład długość (L) mierzymy w metrach $m$, a masę $m$ w kilogramach (kg).

Masa i ciężar są ze sobą powiązane, ale to nie to samo! Ciężar (siła ciężkości) obliczamy ze wzoru $Fc = m \times g$, gdzie m to masa ciała, a g to przyspieszenie grawitacyjne (przyjmujemy $10 \frac{m}{s^2}$). Tak więc 0,1 kg masy odpowiada 1 N (niutonowi) ciężaru.

Gęstość substancji $d$ mówi nam, jaka jest masa jednego metra sześciennego lub centymetra sześciennego tej substancji. Możemy ją obliczyć dzieląc masę przez objętość: $d = \frac{m}{V}$. Z tego wzoru możemy też wyprowadzić $m = d \times V$ i $V = \frac{m}{d}$.

💡 Ciekawostka: Ciśnienie (P) informuje nas o nacisku ciała na jednostkę powierzchni. Obliczamy je ze wzoru $P = \frac{F}{s}$, gdzie F to siła parcia, a s to pole powierzchni. Jednostką ciśnienia jest paskal (Pa), ale często używamy też hektopaskali (1 hPa = 100 Pa), kilopaskali (1 kPa = 1000 Pa) i megapaskali (1 MPa = 100000 Pa).

Jeśli dwie wielkości są do siebie wprost proporcjonalne, ich wykres będzie prostą linią wychodzącą z początku układu współrzędnych. Oznacza to, że gdy jedna wielkość rośnie, druga również rośnie w tym samym stosunku.