Ruch jednostajnie zmienny - Wyjaśnienie i Przykłady

Rodzaje ruchów w fizyce

Ruch ciała możemy podzielić na prostoliniowy jednostajny oraz prostoliniowy zmienny. Ten drugi dzieli się dodatkowo na ruch jednostajnie przyspieszony i ruch jednostajnie opóźniony. Różnica między nimi polega na tym, jak zmienia się prędkość ciała w czasie.

W ruchu jednostajnym prostoliniowym ciało pokonuje jednakowe odcinki drogi w jednakowych odstępach czasu. Oznacza to, że prędkość jest stała ($\vec{v} = const$), a na wykresie prędkości od czasu jest to pozioma linia prosta. Ten ruch występuje, gdy siły działające na ciało się równoważą.

Ruch jednostajnie przyspieszony charakteryzuje się tym, że prędkość ciała zwiększa się o tę samą wartość w jednakowych odstępach czasu. Przyspieszenie jest stałe ($\alpha = const$). Kluczowe wzory to: $v = a \cdot t$ (prędkość końcowa) oraz $s = \frac{t^2 \cdot a}{2}$ (przebyta droga).

Warto zapamiętać! Przyspieszenie to zmiana prędkości w jednostce czasu: $\alpha = \frac{\Delta v}{\Delta t} = \frac{v_k - v_p}{\Delta t}$. Jednostką przyspieszenia jest $\frac{m}{s^2}$.

W ruchu jednostajnie opóźnionym prędkość ciała zmniejsza się o tę samą wartość w jednakowych odstępach czasu. Można go traktować jako ruch przyspieszony z ujemnym przyspieszeniem. Wykresy drogi i prędkości dla różnych ruchów wyglądają inaczej - dla ruchu jednostajnego wykres drogi jest linią prostą, a dla przyspieszonego ma kształt paraboli.