Ciśnienie atmosferyczne i układy baryczne
Czy wiesz, że powietrze nad twoją głową ma swoją wagę? Ciśnienie atmosferyczne to po prostu nacisk słupa powietrza na jednostkę powierzchni. Mierzymy je w hektopaskalach (hPa) lub milimetrach słupa rtęci (mm Hg). Na poziomie morza wynosi zwykle 1013 hPa, a wraz z wysokością spada około 14,5 hPa na każde 100 metrów.
Na Ziemi występują dwa główne układy baryczne. Niż baryczny (cyklon) to obszar, gdzie ciśnienie jest niższe niż w otoczeniu. W niżu ciepłe powietrze unosi się, ochładza i tworzy chmury z opadami. Z kolei wyż baryczny (antycyklon) ma ciśnienie wyższe niż otoczenie. Tutaj chłodne powietrze opada, ogrzewa się, co zwykle oznacza bezchmurną pogodę bez opadów.
Wiatr zawsze wieje z wyżu do niżu, próbując wyrównać różnicę ciśnień. Ciekawe jest to, że na półkuli północnej powietrze krąży wokół wyżu zgodnie z ruchem wskazówek zegara, a wokół niżu - przeciwnie. Na półkuli południowej jest dokładnie odwrotnie!
⚡ Ciekawostka: Siła Coriolisa sprawia, że wiatry nie płyną po prostej linii między wyżem a niżem, ale zakrzywiają swoją trasę. To dlatego układy baryczne mają charakterystyczny wirowy kształt widoczny na mapach pogodowych!




