Ukształtowanie Powierzchni na Mapach – Notatki Geograficzne

Kolory na mapach

Mapy pokazują ukształtowanie terenu za pomocą różnych kolorów. Kolor zielony oznacza niziny, które znajdują się na wysokości 0-300 m nad poziomem morza. Kolor żółty to wyżyny $300-500 m n.p.m$, a czerwony wskazuje góry (powyżej 500 m n.p.m).

Wody jak rzeki, jeziora i morza są zaznaczone kolorem niebieskim. Ciekawym miejscem jest depresja - teren położony poniżej poziomu morza, oznaczony kolorem ciemnozielonym (od -1,8 m do -2,2 m).

💡 Ciekawostka: W Polsce też mamy depresję - to Żuławy Wiślane, gdzie najniższy punkt znajduje się 1,8 m poniżej poziomu morza!

Formy ukształtowania terenu

W geografii rozróżniamy dwa główne rodzaje form terenu. Formy wypukłe to te, które wznoszą się ponad otaczający teren - pagórki, wzgórza i góry. Formy wklęsłe to obniżenia terenu, takie jak doliny rzeczne i kotliny.

Na mapach spotykasz też poziomice - linie łączące punkty o takiej samej wysokości nad poziomem morza. Pomagają one pokazać ukształtowanie terenu na płaskiej mapie.

Poziomice pokazują nam, jak stromy jest teren. Gdy są blisko siebie, teren jest stromy. Gdy są daleko od siebie, teren jest łagodny i płaski.

Jak czytać poziomice

Formy wypukłe terenu (pagórki, wzgórza) mają poziomice, których wartość wzrasta do środka. Na przykład, gdy widzisz kolejne poziomice o wartościach 190, 210, 230, 250 m, to znaczy, że wspinasz się na wzgórze.

Formy wklęsłe (doliny, kotliny) mają poziomice, których wartość maleje do środka. Przykładowo, gdy widzisz poziomice o wartościach 280, 270, 260, 250 m, to znaczy, że schodzisz w dół.

🗺️ Wskazówka: Wyobraź sobie poziomice jak kręgi na wodzie po wrzuceniu kamienia. W przypadku góry, centrum (szczyt) ma najwyższą wartość. W przypadku doliny, centrum (dno) ma najniższą wartość.