Notatka: Ciśnienie atmosferyczne i cyrkulacja powietrza (Geografia rozszerzona)

Ciśnienie i wiatr

Układy baryczne

Powietrze stale naciska na Ziemię, tworząc układy ciśnień.

• Wyż baryczny: układ, w którym ciśnienie rośnie w kierunku środka.
• Niż baryczny: układ, w którym ciśnienie maleje do środka.
• Barometr: przyrząd służący do mierzenia ciśnienia.

Powstawanie wiatru

• Kierunek: wiatr zawsze wieje od wyżu do niżu.
• Anemometr: urządzenie, którym mierzymy prędkość wiatru.

💡 Wskazówka: Normalne ciśnienie atmosferyczne wynosi $1013\text{ hPa}$ i spada wraz ze wzrostem wysokości.

Kierunek wiatru

Efekt rotacji Ziemi

Ruch obrotowy naszej planety sprawia, że wiatr nie wieje po linii prostej.

• Półkula północna: wiatr ulega odchyleniu w prawą stronę.
• Półkula południowa: wiatr ulega odchyleniu w lewą stronę.

Beispiel:

1. Wiatr wieje z wyżu na północ: $W \rightarrow N$.
2. Na półkuli północnej skręca w prawo: $W \curvearrowright N$.

💡 Wskazówka: Kierunek odchylenia wiatru określamy zawsze stojąc plecami do kierunku, z którego wieje.

Globalna cyrkulacja

Siła Coriolosa i wiatry stałe

Ruch Ziemi i różnice temperatur napędzają globalny ruch powietrza.

• Siła Coriolosa: efekt ruchu obrotowego Ziemi odchylający wiatr.
• Pasaty: najważniejsze stałe wiatry na Ziemi.
• Komórka Hadleya: ruch powietrza między zwrotnikiem a równikiem.

💡 Wskazówka: Pasaty wieją stale od wyżów zwrotnikowych w kierunku niżu równikowego.