Plutonizm i wulkanizm - podstawowe pojęcia
Plutonizm to zespół zjawisk geologicznych zachodzących pod powierzchnią ziemi związanych z przemieszczaniem się i zastyganiem magmy. Magma w trakcie wędrówki niszczy, roztapia i przepala napotkane skały, wypełniając przestrzenie między nimi. Gdy następuje ochłodzenie, powstają intruzje magmowe - twory będące wynikiem krzepnięcia i krystalizacji magmy.
Wulkanizm to z kolei zjawiska związane z wydostawaniem się lawy i innych substancji na powierzchnię Ziemi. Jest to widoczny efekt procesów zachodzących głęboko pod ziemią.
Intruzje magmowe dzielą się na dwa główne typy. Intruzje zgodne układają się równolegle do warstw skalnych (np. lakkolit, sill, lopolit), natomiast intruzje niezgodne przecinają istniejące warstwy skalne (np. dajka, batolit). Szczególnie imponujący jest batolit - potężna intruzja powstająca z połączenia wielu mniejszych, która odkształca skały znajdujące się nad nią.
Ciekawostka! Intruzje magmowe można porównać do podziemnych "odlewów" skał - magma wypełnia puste przestrzenie i zastyga, tworząc nowe formacje skalne o różnych kształtach.
