Czynniki lokalizacji przemysłu
Na wybór miejsca budowy zakładów przemysłowych wpływają dwie główne grupy czynników. Do czynników przyrodniczych zaliczamy bazę surowcową, dostęp do wody i jej zasoby, warunki klimatyczne, właściwości terenu oraz czynniki ekologiczne. Z kolei czynniki pozaprzyrodnicze dzielą się na społeczno-polityczne (polityka państwa, preferencje inwestorów) oraz techniczno-ekonomiczne (rynek zbytu, baza energetyczna, zaplecze naukowo-badawcze, zasoby pracy, infrastruktura techniczna).
Wyróżniamy trzy główne rodzaje lokalizacji przemysłu. Lokalizacja przymusowa oznacza konieczność budowy zakładu bezpośrednio w miejscu występowania surowca (np. szyby naftowe). Lokalizacja związana to umieszczenie zakładu w pobliżu złoża surowca (np. elektrownie węglowe). Lokalizacja swobodna dotyczy zakładów z niewielką potrzebą surowców lub wykorzystujących najnowsze technologie.
Umiejscowienie przemysłu w aglomeracji miejskiej ma zarówno zalety, jak i wady. Korzyściami są niższe koszty inwestycji i produkcji, bliskość rynków zbytu oraz łatwiejszy dostęp do wykwalifikowanych pracowników. Z kolei niekorzyści to ograniczenia przestrzenne, zanieczyszczenie środowiska, wysokie koszty zakupu ziemi oraz drogie mieszkania dla pracowników.
Warto wiedzieć! Lokalizacja zakładu przemysłowego to jedna z najważniejszych decyzji biznesowych - źle wybrane miejsce może prowadzić do wyższych kosztów produkcji i transportu, nawet jeśli sama technologia produkcji jest nowoczesna i efektywna.
