Ruch Obiegowy Ziemi - Wyjaśnienie dla Klasy 6

Ruch obiegowy Ziemi

Ziemia nie tylko kręci się jak bączek, ale także podróżuje dookoła Słońca. Ten ruch, nazywany ruchem obiegowym, odbywa się po orbicie w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara. Pełna podróż wokół Słońca zajmuje Ziemi dokładnie 365 dni, 5 godzin i 49 minut - to właśnie dlatego rok ma tyle dni!

Podczas tej podróży Ziemia jest stale przechylona. Jej oś ziemska (wyobraź sobie patyk przechodzący przez środek planety) jest nachylona pod kątem 66° 34' do płaszczyzny orbity. To nachylenie ma kluczowe znaczenie - dzięki niemu mamy pory roku!

Ciekawostka: Gdyby oś Ziemi nie była nachylona, nie byłoby pór roku! Wszędzie na Ziemi dzień i noc trwałyby po 12 godzin przez cały rok.

Zmiany oświetlenia i pory roku

W trakcie rocznej podróży wokół Słońca, nachylona Ziemia ustawia się raz jedną, raz drugą półkulą bardziej w kierunku Słońca. Dlatego czasem lepiej oświetlona jest półkula północna, a innym razem - południowa. To właśnie powoduje astronomiczne pory roku: wiosnę, lato, jesień i zimę.

Zmiana pór roku następuje, gdy Słońce góruje w zenicie (świeci dokładnie nad głową) na określonych równoleżnikach:

• 21 marca (równonoc wiosenna) - promienie padają pionowo na równik; na półkuli północnej zaczyna się wiosna, a na południowej jesień
• 22 czerwca (przesilenie letnie) - promienie padają pionowo na zwrotnik Raka; na półkuli północnej zaczyna się lato, a na południowej zima

Zapamiętaj! Gdy na półkuli północnej (gdzie jest Polska) mamy lato, na półkuli południowej (np. w Australii) trwa zima!

Długość dnia i nocy w ciągu roku

Ruch obiegowy Ziemi powoduje, że w ciągu roku zmienia się długość dnia i nocy. W Polsce najkrótszy dzień przypada około 22 grudnia (przesilenie zimowe), gdy Słońce góruje nad zwrotnikiem Koziorożca. Wtedy na półkuli północnej zaczyna się zima, a noce są najdłuższe.

Z kolei najdłuższy dzień w Polsce to 22 czerwca (przesilenie letnie). Na półkuli północnej jest wtedy najdłuższy dzień i najkrótsza noc, a na półkuli południowej odwrotnie.

Na równiku dzień i noc przez cały rok trwają po około 12 godzin. Na pozostałych obszarach dzień i noc są równe tylko dwa razy w roku - 21 marca i 23 września. Najbardziej ekstremalne warunki panują w okolicach biegunów, gdzie występują dzień polarny (kiedy słońce nie zachodzi przez wiele dni, a nawet miesięcy) i noc polarna (gdy słońce nie wschodzi).

Wyobraź sobie: Na biegunie północnym dzień polarny trwa aż pół roku - od 21 marca do 23 września. Przez 6 miesięcy słońce w ogóle nie zachodzi!