Skala mapy i jej rodzaje

Skala to niezbędny element każdej mapy, który mówi nam, ile razy obraz na mapie został pomniejszony w stosunku do rzeczywistości. Możemy ją spotkać w trzech różnych formach.

Wyróżniamy trzy rodzaje skal:

• Skala liczbowa - zapisana jako stosunek, np. 1:100 000
• Skala mianowana - zapisana jako porównanie odległości, np. 1cm - 1km
• Podziałka liniowa - przedstawiona graficznie jako linia z podziałką

Zamiana skali liczbowej na mianowaną jest prosta! Dla skali 1:200 000 mamy: 1cm odpowiada 200 000cm, co po przeliczeniu daje 1cm - 2km. Pamiętaj: przechodząc z cm na m skracamy 2 zera, a z cm na km aż 5 zer!

💡 Wskazówka: Przy obliczaniu powierzchni na mapie, skalę podnosimy do kwadratu. Np. dla skali 1:200 000 $1cm - 2km$, po podniesieniu do kwadratu otrzymujemy: 1cm² - 4km².

Zadania ze skalą mapy

Kiedy obliczasz powierzchnię rzeczywistą z mapy, musisz najpierw przeliczyć skalę na odpowiednią jednostkę. W zadaniu z jeziorem o powierzchni 4,5cm² na mapie w skali 1:50000, przeliczamy: 1cm² odpowiada 0,25km², więc 4,5cm² × 0,25km² = 1,125km².

Obliczanie odległości rzeczywistych jest jeszcze prostsze! Jeśli na mapie w skali 1:200000 odległość między miejscowościami wynosi 2cm, to w rzeczywistości będzie to: 2cm × 2km/cm = 4km.

Podobnie rozwiązujemy zadanie z odległością 8cm na mapie w skali 1:150000. Przeliczamy: 1cm - 1,5km, więc 8cm × 1,5km/cm = 12km. To proste!

💡 Zapamiętaj: Zawsze najpierw zamień skalę na formę, która będzie dla ciebie najwygodniejsza. Dla odległości używaj skali mianowanej $np. 1cm - 1,5km$, a dla powierzchni pamiętaj o podniesieniu do kwadratu $1cm² - 2,25km²$.