Struktura płci i wieku w Polsce — ludność, demografia i urbanizacja

Struktura płci i wieku

Płeć i długość życia

W Polsce rodzi się więcej chłopców, ale w starszych rocznikach drastycznie przeważają kobiety.

• Średnia długość życia: kobiety żyją średnio 81 lat, a mężczyźni 74 lata.
• Nadumieralność mężczyzn: wynika z ciężkiej pracy, wypadków i chorób cywilizacyjnych.

Ekonomiczne grupy wieku

Podział ludności ze względu na zdolność do pracy:

• Wiek przedprodukcyjny: dzieci i młodzież poniżej 18 lat.
• Wiek produkcyjny: osoby zdolne do pracy (kobiety 18-59 lat, mężczyźni 18-64 lata).
• Wiek poprodukcyjny: emeryci (kobiety 60+, mężczyźni 65+).

💡 Wskazówka: Społeczeństwo starzejące się ma na wykresie wąską podstawę (mało dzieci) i szeroki środek oraz górę.

Piramida płci i wieku w Polsce

Wyże i niże demograficzne

Kształt polskiej piramidy to efekt historii oraz zmian w modelu rodziny.

• Wyż demograficzny: nagły wzrost liczby urodzeń, widoczny jako wybrzuszenie (np. roczniki powojenne oraz ich dzieci).
• Niż demograficzny: spadek liczby urodzeń, widoczny jako wcięcie w piramidzie.
• Model rodziny: obecnie dominuje model z jednym dzieckiem, co kurczy podstawę piramidy.

Beispiel: Obliczanie udziału wieku nieprodukcyjnego w 2021 r.: $18,4\% \text{ (przedprodukcyjny)} + 22,5\% \text{ (poprodukcyjny)} = 40,9\%$

💡 Wskazówka: Wybrzuszenie w wieku 35-45 lat to tzw. "echo" powojennego wyżu demograficznego.