Temperatura powietrza: pomiar, prognoza i wpływ na zdrowie

Co wpływa na temperaturę?

Czynniki klimatyczne

Słońce ogrzewa najpierw powierzchnię Ziemi, a ta oddaje ciepło powietrzu.

• Szerokość geograficzna: główny czynnik; im dalej od równika, tym chłodniej.
• Wpływ wody: morza łagodzą temperaturę, bo woda wolniej oddaje ciepło.
• Prądy morskie: ciepłe prądy podnoszą temperaturę powietrza, a zimne ją obniżają.

Wysokość i rzeźba terenu

• Spadek temperatury: temperatura spada średnio o $0,6^\circ\text{C}$ na każde $100\text{ m}$ wysokości.
• Ekspozycja stoków: na półkuli północnej stoki południowe są mocniej ogrzewane.

Beispiel: Góra ma $1000\text{ m}$ wysokości. Na dole jest $15^\circ\text{C}$. $10 \cdot 0,6^\circ\text{C} = 6^\circ\text{C}$ (spadek). Na szczycie jest $9^\circ\text{C}$.

💡 Wskazówka: Pamiętaj, że ląd nagrzewa się i chłodzi znacznie szybciej niż woda.

Temperatura na świecie

Strefy termiczne i amplitudy

Temperatura na Ziemi układa się w strefy termiczne powiązane z oświetleniem planety.

• Równik: najwyższa średnia temperatura i najniższa roczna amplituda.
• Zwrotniki: to tam (latem przy zwrotniku Raka, zimą Koziorożca) padają rekordy upałów.
• Bieguny: obszary o najniższych temperaturach na Ziemi.

Ekstremalne zimno

• Mroźne regiony: poza biegunami, najzimniej jest w północnej Azji i Ameryce Północnej.
• Amplituda: największe różnice temperatur występują przy kole podbiegunowym północnym.

💡 Wskazówka: Najmniejsze wahania temperatury w ciągu roku spotkasz na równiku.