Ukształtowanie powierzchni Polski

Obecna rzeźba terenu Polski powstała dzięki dwóm rodzajom czynników. Czynniki wewnętrzne to ruchy górotwórcze (fałdowanie), ruchy lądotwórcze, wulkanizm i trzęsienia ziemi. Z kolei czynniki zewnętrzne obejmują działalność wód, wiatru, lądolodu oraz wietrzenie skał.

Polska ma charakterystyczny układ rzeźby terenu. Niziny stanowią aż 91% powierzchni kraju. Patrząc od północy do południa, widać równoleżnikowy układ rzeźby: pobrzeża, pojezierza, niziny środkowopolskie, wyżyny polskie, kotliny podkarpackie i na końcu góry. Cały obszar Polski jest nachylony z południowego wschodu ku północnemu zachodowi.

Ciekawostka: Najniżej położonym miejscem w Polsce jest wieś Marzęcino na Żuławach Wiślanych (2,2 m n.p.m.), a najwyższym punktem szczyt Rysy w Tatrach (2499 m n.p.m.)!

Człowiek również znacząco wpłynął na ukształtowanie terenu przez swoją działalność. Budowanie miast, tworzenie sztucznych zbiorników wodnych czy wydobywanie surowców zmieniło naturalny krajobraz wielu regionów Polski.

Krainy geograficzne Polski

Polska dzieli się na sześć głównych pasów rzeźby terenu, a każdy z nich zawiera charakterystyczne krainy geograficzne. Pobrzeża to obszary położone wzdłuż Bałtyku i obejmują pobrzeże koszalińskie oraz gdańskie.

Pojezierza to tereny bogate w jeziora, powstałe po ustąpieniu lodowca. Najważniejsze to pojezierze mazurskie i pomorskie. Za nimi, w głębi kraju, rozciągają się niziny środkowopolskie z niziną mazowiecką i śląską.

Dalej na południe wznoszą się wyżyny polskie obejmujące wyżynę małopolską i śląską. Między wyżynami a górami położone są kotliny podkarpackie: sandomierska i oświęcimska.

Zapamiętaj: Układ krain geograficznych w Polsce przypomina schody - im dalej na południe, tym wyżej się wspinamy!

Na samym południu Polski wznoszą się góry: Sudety na południowym zachodzie i Karpaty na południowym wschodzie. Ten pasowy układ rzeźby terenu sprawia, że podróżując z północy na południe Polski, możemy zobaczyć ogromną różnorodność krajobrazów.