Odkrycia geograficzne i ich skutki

Wielcy odkrywcy wypłynęli w nieznane z kilku ważnych powodów. Chcieli znaleźć morską drogę do Indii i zdobyć nowe bogactwa. Te wyprawy doprowadziły do odkrycia Ameryki w 1492 roku i drogi morskiej do Indii w 1498 roku.

Wyprawa Magellana w latach 1519-1522 jako pierwsza opłynęła Ziemię, co ostatecznie udowodniło, że nasza planeta jest kulista. Niestety, odkrycia miały też ciemną stronę - doprowadziły do zniszczenia starożytnych cywilizacji indiańskich.

Dzięki podróżom do Ameryki w Europie pojawiły się nowe produkty, które dziś trudno sobie wyobrazić, że kiedyś ich nie było: pomidory, kukurydza, ziemniaki, kakao i tytoń. Wyobraź sobie Włochy bez pomidorów albo Polskę bez ziemniaków!

Ciekawostka: Zanim Europejczycy dotarli do Ameryki, istniały tam wspaniałe cywilizacje. Majowie budowali czerwone piramidy schodkowe nawet w dżungli. Aztekowie byli wojowniczym ludem, który wznosił ogromne świątynie. Inkowie stworzyli imperium w górach Peru i budowali system nawadnianych tarasów na zboczach Andów.

Renesans i wynalazki

W okresie odrodzenia (renesansu) najważniejszy stał się człowiek i jego potrzeby. Popularne stało się hasło "Człowiekiem jestem i nic, co ludzkie nie jest mi obce" - oznaczające, że akceptuje się ludzi takimi jakimi są, z wadami i zaletami.

Jednym z najważniejszych wynalazków tego okresu był druk wynaleziony w 1445 roku przez Jana Gutenberga. Dzięki niemu książki stały się tańsze i bardziej dostępne, co przyczyniło się do szerzenia wiedzy i nowych idei.

Wielcy odkrywcy i twórcy renesansu

Odkrycie nowych lądów zawdzięczamy odważnym żeglarzom. Krzysztof Kolumb, Włoch, odkrył Amerykę w 1492 roku. Bartłomiej Diaz opłynął południowy kraniec Afryki, nazwany później Przylądkiem Dobrej Nadziei. Vasco da Gama odkrył drogę morską do Indii w 1498 roku, a Ferdynand Magellan kierował pierwszą wyprawą dookoła świata.

Od Amerigo Vespucciego kontynent amerykański wziął swoją nazwę. To on udowodnił, że ziemie odkryte przez Kolumba to nie Indie, ale zupełnie nowy ląd, który nazwał Nowym Światem.

Renesans to także czas wielkich artystów. Leonardo da Vinci malował Monę Lisę i Ostatnią Wieczerzę, ale był też wynalazcą i naukowcem. Michał Anioł stworzył freski w Kaplicy Sykstyńskiej i zaprojektował kopułę Bazyliki św. Piotra w Rzymie.

Wskazówka: Karawela, czyli statek z ruchomymi żaglami, umożliwiła podróże morskie niezależnie od kierunku wiatru. Bez tego wynalazku odkrycie Ameryki byłoby niemożliwe!

Reformacja i zmiany religijne

W 1517 roku Marcin Luter przybił na drzwiach kościoła w Wittenberdze 95 tez, rozpoczynając reformację. Chciał naprawić Kościół, który według niego odszedł od prawdziwej wiary. Jego naśladowcy zostali nazwani luteranami.

Jan Kalwin był innym ważnym reformatorem, który stworzył własny ruch religijny - kalwinizm. W Anglii król Henryk VIII założył anglikanizm. Wszystkich wyznawców nowych odłamów chrześcijaństwa nazywano protestantami.

Kościół katolicki odpowiedział kontrreformacją. W latach 1545-1563 odbył się sobór trydencki, na którym zdecydowano o reformach. Ignacy Loyola założył zakon jezuitów, który stał się ważnym narzędziem w walce z reformacją.

Ważne pojęcia z epoki odkryć i renesansu

Odkrycia geograficzne nie byłyby możliwe bez odpowiednich narzędzi. Kompas wynaleziony przez Chińczyków pomagał żeglarzom określić kierunek podróży. Z bocianiego gniazda na szczycie masztu wypatrywano lądu. Odkryte tereny nazywano Nowym Światem.

Po odkryciu Ameryki hiszpańscy konkwistadorzy podbijali nowe ziemie, żądni złota i przygód. Na zdobytych terenach zakładano kolonie i plantacje, gdzie uprawiano nowe rośliny, jak trzcina cukrowa.

Renesans oznaczał "odrodzenie" zainteresowania kulturą starożytną. Humaniści stawiali człowieka w centrum zainteresowania. Artyści tworzyli wspaniałe freski zdobiące ściany i sufity budowli. Ich pracę wspierali bogaci mecenasi.

Ważne! Reformacja doprowadziła do głębokich podziałów w chrześcijaństwie. Protestanci odrzucili władzę papieża, a Kościół katolicki bronił się przez działalność inkwizycji i tworzenie indeksu ksiąg zakazanych.

Religie protestanckie różniły się od katolicyzmu. Pastorzy (duchowni protestanccy) mogli się żenić, odrzucając celibat. Luteranie, kalwini i anglikanie mieli własne zasady wiary, ale łączyło ich odrzucenie wielu katolickich tradycji.

Konflikt religijny doprowadził do wojen i prześladowań. Osoby uznane za heretyków były sądzone i karane. Jednocześnie obie strony starały się reformować i umacniać swoje kościoły, co ostatecznie przyczyniło się do rozwoju edukacji i nauki.