Śmierć Stalina i Następstwa Polityczne

Śmierć Józefa Stalina 5 marca 1953 roku zapoczątkowała okres istotnych przemian w bloku wschodnim. Walka o władzę zakończyła się zwycięstwem Nikity Chruszczowa, który zainicjował proces destalinizacji.

Highlight: XX Zjazd KPZR w lutym 1956 roku stanowił przełomowy moment w procesie destalinizacji, podczas którego Chruszczow wygłosił słynny tajny referat.

Definition: Odwilż - okres względnej liberalizacji systemu komunistycznego po śmierci Stalina.

Example: W ramach destalinizacji wprowadzono amnestię, zwiększono nakłady na przemysł lekki i spożywczy oraz zliberalizowano politykę wobec rolników.

Quote: Tajny referat Chruszczowa z 24/25 lutego 1956 roku stanowił oficjalną krytykę kultu jednostki i zbrodni stalinowskich.

Żelazna Kurtyna i Podział Europy

Po II wojnie światowej nastąpił fundamentalny podział Europy na dwa przeciwstawne bloki polityczne. W strefie zachodniej dominowały wpływy amerykańskie, podczas gdy wschód kontynentu znalazł się pod kontrolą Związku Radzieckiego.

Definition: Żelazna kurtyna - symboliczna granica dzieląca Europę na część zachodnią i wschodnią w okresie zimnej wojny.

Highlight: Traktat paryski z 18 kwietnia 1951 roku doprowadził do powstania Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali, pierwszej ponadnarodowej organizacji integrującej Europę Zachodnią.

Example: Proces tworzenia państw niemieckich przebiegał etapowo: najpierw powstała Bizonia (1947), następnie Trizonia (1949), a finalnie RFN i NRD.

Quote: "Żelazna kurtyna zapadła nad Europą" - słynne słowa Winstona Churchilla z 1946 roku.

Vocabulary: Destalinizacja - proces odchodzenia od stalinowskiego modelu sprawowania władzy po śmierci Józefa Stalina.