Europa i Polska w XVII wieku

XVII wiek w Europie to przede wszystkim okres baroku - stylu pełnego dynamizmu, ruchu i bogatych zdobień. Nazwa prawdopodobnie pochodzi od portugalskiego słowa barocco oznaczającego perłę o nieregularnym kształcie.

We Francji rozwinął się absolutyzm, gdzie cała władza (ustawodawcza, wykonawcza i sądownicza) skupiała się w rękach monarchy. Najbardziej znanym władcą absolutnym był Ludwik XIV Burbon zwany "królem słońce", który rozwinął gospodarkę, armię oraz kulturę Francji. Ważną postacią był też kardynał Richelieu - rzecznik silnej władzy królewskiej.

W Anglii natomiast rozwinęła się monarchia parlamentarna. Po egzekucji króla Karola I Stuarta, dyktaturze Olivera Cromwella i okresie republiki, wprowadzono system, w którym władza monarchy była ograniczona przez parlament.

Ciekawostka: Czy wiesz, że "potop szwedzki" mógł całkowicie zmienić historię Polski? Obrona Jasnej Góry stała się symbolem oporu i punktem zwrotnym w wojnie!

W Polsce rozkwitł sarmatyzm - przekonanie szlachty o jej pochodzeniu od starożytnych Sarmatów. Cechował go tradycjonalizm, wystawność i przywiązanie do "złotej wolności". Niestety, XVII wiek to również początek kryzysu Rzeczpospolitej, spowodowanego licznymi wojnami, wprowadzeniem liberum veto i wzrostem wpływów magnatów.

Najważniejsze konflikty tego okresu to wojna trzydziestoletnia $1618-1648$ zakończona pokojem westfalskim, oraz liczne wojny Rzeczpospolitej z sąsiadami: powstanie Kozackie (1648), wojny ze Szwecją ("potop szwedzki" 1655-1660), Rosją i Turcją. W tym czasie Polską rządziła dynastia Wazów, a ostatni z nich - Jan II Kazimierz - abdykował w 1668 roku.