Europa po Kongresie Wiedeńskim

To opracowanie dla siódmoklasistów pokazuje, jak wyglądała Europa po jednym z najważniejszych spotkań dyplomatycznych w historii. Poznasz decyzje, które wpłynęły na granice państw i systemy władzy na całym kontynencie.

Dzięki tym notatkom łatwo przyswoisz najważniejsze informacje o zmianach, jakie zaszły w Europie po upadku Napoleona.

Kongres Wiedeński - uczestnicy

Kongres Wiedeński rozpoczął się we wrześniu 1814 roku i trwał do czerwca 1815 roku. Wzięło w nim udział 16 państw, które wcześniej razem walczyły przeciwko Napoleonowi.

Najważniejszymi uczestnikami byli przedstawiciele pięciu mocarstw:

• Rosji - car Aleksander I
• Prus - król Fryderyk Wilhelm III
• Wielkiej Brytanii - minister Robert Stewart Castlereagh
• Austrii - cesarz Franciszek I i minister Klemens von Metternich
• Francji - Charles Talleyrand

💡 Ciekawostka: Mimo że Francja była pokonanym państwem, jej przedstawiciel Talleyrand sprytnie wykorzystał różnice między zwycięzcami i zapewnił swojemu krajowi miejsce przy stole negocjacyjnym!

Kongres Wiedeński - zasady

Głównym celem kongresu było przywrócenie porządku w Europie po burzliwym okresie wojen napoleońskich. Uczestnicy ustalili trzy główne zasady, na których miał opierać się nowy ład.

Pierwszą z nich była restauracja - przywrócenie na trony dynastii obalonych przez Napoleona. Władcy, którzy utracili władzę, mieli powrócić do swoich krajów.

Drugą zasadą był legitymizm - uznano, że władza monarchy pochodzi od Boga i nikt nie ma prawa jej podważać. Miało to zapobiec kolejnym rewolucjom.

Ostatnią zasadą była równowaga europejska - wszystkie państwa miały być równe, aby żadne z nich nie mogło zdominować pozostałych. W praktyce jednak największe mocarstwa miały decydujący głos.

💡 Te trzy zasady miały jeden wspólny cel: nie dopuścić do pojawienia się nowego Napoleona, który mógłby zagrozić monarchiom europejskim!

Kongres Wiedeński - zmiany terytorialne

Uczestnicy kongresu znacząco zmienili mapę Europy. Francja wróciła do granic sprzed 1792 roku, tracąc wszystkie zdobycze napoleońskie.

Austria zyskała najwięcej - otrzymała Dalmację, Lombardię i Wenecję, stając się potęgą w północnych Włoszech. Zlikwidowano Związek Reński utworzony przez Napoleona, a w jego miejsce powstał Związek Niemiecki.

W Italii zaszły duże zmiany: zlikwidowano Królestwo Włoch, przywrócono Państwo Kościelne i utworzono Królestwo Obojga Sycylii oraz Królestwo Sardynii. Na północy Belgię połączono z Holandią, tworząc Królestwo Zjednoczonych Niderlandów.

Dla Polski najważniejszą decyzją była likwidacja Księstwa Warszawskiego, co oznaczało kolejny rozbiór ziem polskich między Rosję, Prusy i Austrię.

⚠️ Uwaga! Zmiany terytorialne po kongresie wiedeńskim były ogromne - warto je zaznaczyć na mapie, aby lepiej je zapamiętać!

Rewolucja Przemysłowa - początki

Rewolucja przemysłowa to okres szybkiego rozwoju przemysłu dzięki maszynom, który rozpoczął się w XVIII wieku w Anglii, a później rozprzestrzenił się na całą Europę, USA i Japonię. Zmieniła ona gospodarkę i życie ludzi na zawsze!

Główne przyczyny rewolucji były bardzo praktyczne. Wzrost liczby ludności spowodował większe zapotrzebowanie na produkty codziennego użytku. Dodatkowo rosnące armie potrzebowały więcej mundurów i wyposażenia.

Przełomowym wynalazkiem, który napędził rewolucję, była maszyna parowa skonstruowana przez Jamesa Watta w 1763 roku. Ten genialny wynalazek pozwolił zastąpić siłę ludzkich mięśni i zwierząt znacznie wydajniejszą energią pary.

💡 Czy wiesz, że przed rewolucją przemysłową większość produktów wytwarzano ręcznie w domach lub małych warsztatach? Maszyna parowa zmieniła wszystko, umożliwiając masową produkcję w fabrykach!

Rewolucja Przemysłowa - maszyna parowa

Maszyna parowa to wynalazek, który zmienił świat. Jej główne elementy działały razem jak dobrze zorganizowana drużyna:

W palenisku podgrzewano węglem lub drewnem wodę znajdującą się w kotle. Ten wytwarzał parę wodną i dostarczał ją do cylindra. Gdy cylinder wypełniał się parą, poruszał się w nim tłok.

Ruch tłoka przenosił się przez korbowód na koło zamachowe, które za pomocą pasów klinowych wprawiało w ruch inne urządzenia. Tak proste, a tak genialne!

Pierwsze maszyny parowe znalazły zastosowanie w kopalniach, gdzie służyły do wypompowywania wody z podziemnych korytarzy. To rozwiązało poważny problem zalanych szybów i pozwoliło na głębsze wydobycie.

💡 Maszyna parowa była jak silnik napędzający całą rewolucję przemysłową! Z czasem wykorzystano ją w fabrykach, lokomotywach, statkach i wielu innych dziedzinach.

Rewolucja Przemysłowa - rozwijające się gałęzie gospodarki

W XIX wieku kilka gałęzi gospodarki rozwijało się wyjątkowo dynamicznie dzięki rewolucji przemysłowej. Przemysł włókienniczy i tekstylny rozkwitł szczególnie w Anglii, która produkowała ogromne ilości ubrań na eksport.

Hutnictwo również przeżywało boom ze względu na zwiększone zapotrzebowanie na żelazo, niezbędne do produkcji broni, maszyn i narzędzi. Z kolei górnictwo zmieniło się, gdy do wytopu żelaza zaczęto wykorzystywać węgiel kamienny zamiast węgla drzewnego.

Rewolucja w transporcie była równie ważna - statki i lokomotywy z silnikami parowymi umożliwiły szybszy i łatwiejszy transport ludzi i towarów. Nagle odległe miejsca stały się bliższe, a wymiana handlowa prostsza.

⚠️ Pamiętaj! Rewolucja przemysłowa miała nie tylko dobre strony. Przyniosła też zanieczyszczenie środowiska, ciężkie warunki pracy w fabrykach i ogromne nierówności społeczne.