Starożytny Izrael i jego dzieje

Państwo żydowskie powstało w Kanaanie, na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego. Żydzi uważają się za potomków Abrahama, Izaaka i Jakuba, a ziemię, którą zamieszkiwali, nazywali "ziemią obiecaną". Pierwszym królem Izraela był Saul, po nim nastąpił Dawid, który zjednoczył plemiona i zdobył Jerozolimę, a następnie Salomon, znany z mądrości i budowy Pierwszej Świątyni Jerozolimskiej.

Po śmierci Salomona państwo podzieliło się na Izrael i Judę. Los obu części był trudny - Izrael został podbity przez Asyryjczyków w 722 r. p.n.e., a Juda przez Babilończyków w 586 r. p.n.e., co rozpoczęło okres niewoli babilońskiej. Dopiero perski król Cyrus Wielki pozwolił Hebrajczykom wrócić do Palestyny i odbudować świątynię.

Później Palestyna przechodziła z rąk do rąk - najpierw podbił ją Aleksander Wielki, potem Egipcjanie, a w końcu Rzymianie. Po nieudanych powstaniach żydowskich w I i II wieku n.e., Rzymianie zburzyli Drugą Świątynię Jerozolimską, pozostawiając tylko Ścianę Płaczu. To wydarzenie doprowadziło do diaspory - rozproszenia ludności żydowskiej po świecie.

Ciekawostka: Gdy Egipcjanie chcieli przemianować Świątynię Jerozolimską na przybytek poświęcony fenickiemu bogu Baalowi, Żydzi wzniecili powstanie machabeuszy, broniąc swojej religijnej tożsamości!

Religia Hebrajczyków

Podstawą judaizmu jest monoteizm - wiara w jednego Boga, Jahwe. Ważną rolę w religii hebrajskiej odgrywali prorocy, którzy przekazywali wolę Boga i zwalczali inne kulty. Najważniejszym tekstem jest Biblia hebrajska, której najstarszą część stanowi Tora (Pięcioksiąg).

Fundamentem moralnym judaizmu jest Dekalog - dziesięć przykazań, które według tradycji Bóg przekazał Mojżeszowi. Po diasporze, gdy Żydzi nie mieli już świątyni, miejscami modlitw stały się synagogi. Symbolami judaizmu są menora (siedmioramienny świecznik) oraz gwiazda Dawida.

Żydzi nazywali siebie "narodem wybranym", wierząc w szczególne przymierze zawarte między nimi a Bogiem. Ta wiara pomogła im zachować tożsamość mimo rozproszenia po całym świecie i prześladowań, jakich doświadczali przez wieki.