Koniec I wojny światowej i odzyskanie niepodległości przez Polskę

Wojna totalna zmieniła wszystkie zasady prowadzenia wojen. Niemcy nie uznawali żadnych ograniczeń - atakowali nie tylko okręty wojenne, ale też statki handlowe i pasażerskie za pomocą swoich U-bootów (łodzi podwodnych). Ta nieograniczona wojna podwodna spowodowała, że do wojny przystąpiły Stany Zjednoczone w 1917 roku.

Prezydent Wilson przedstawił Plan Wilsona - program pokojowy z 14 punktami, który miał zapewnić sprawiedliwy pokój. W 13. punkcie poruszył sprawę polską, co było kluczowe dla naszego kraju. Ofensywa 100 dni w 1918 roku doprowadziła do ostatecznego zwycięstwa aliantów.

Rozejm w Compiègne 11 listopada 1918 roku zakończył I wojnę światową. Niemcy skapitulowały, a ich wojska musiały się wycofać za Ren. To właśnie tego dnia Polska odzyskała niepodległość.

Ciekawostka: Rozejm w Compiègne został podpisany w wagonie kolejowym w lesie - to samo miejsce, gdzie Hitler zmusił Francuzów do kapitulacji w 1940 roku!

Polacy mieli różne strategie odzyskania niepodległości. Roman Dmowski (koncepcja prorosyjska) chciał sojuszu z Rosją przeciwko Niemcom. Józef Piłsudski (koncepcja proaustriacka) współpracował z Austrią-Węgrami przeciw Rosji. Była też idea trialistyczna - utworzenia państwa Austria-Węgry-Polska.

Akt 5 listopada i kryzys przysięgowy z 1917 roku pokazały, jak skomplikowana była droga Polski do niepodległości. Ostatecznie to upadek wszystkich trzech zaborczych mocarstw dał nam szansę na wolność.