Kolonializm europejski w XIX wieku

Wyobraź sobie mapę świata pokolorowaną jak flagi europejskich krajów - tak wyglądał świat w drugiej połowie XIX wieku! Polityka kolonialna to strategia, którą mocarstwa używały do przejmowania kontroli nad słabszymi krajami.

Europejczycy robili to bardzo systematycznie. Opanowywali słabo rozwinięte obszary, utrzymywali je w zależności i czerpali korzyści z ich bogactw naturalnych. Co ważne - byli przekonani, że robią coś dobrego, niosąc "cywilizację" innym narodom.

Wielka Brytania była absolutnym mistrzem w tej grze kolonialnej. Jej największym skarbem były Indie, którymi rządził brytyjski wicekról. Brytyjczycy całkowicie podporządkowali sobie indyjską gospodarkę, zarabiając fortunę głównie na uprawie herbaty.

Ciekawostka: Brytyjczycy tak dbali o dostęp do Indii, że kontrolowali każdy strategiczny punkt na trasie - od Gibraltaru przez Maltę, aż po Kanał Sueski!

Podział świata między mocarstwami

W Afryce rozegrała się prawdziwa bitwa o wpływy między europejskimi mocarstwami. Wielka Brytania, Francja, Belgia i Niemcy podzieliły między siebie kontynent jak tort urodzinowy - kompletnie ignorując lokalne plemiona i kultury.

Ten chaotyczny podział to źródło wielu problemów, które trapią Afrykę do dziś. Mocarstwa kreśliły granice linijką, nie zwracając uwagi na to, które ludy mieszkają obok siebie.

Azja Południowo-Wschodnia też stała się polem bitwy gospodarczej. Brytyjczycy kontrolowali Malaje z plantacjami kauczuku, Holendrzy rządzili dzisiejszą Indonezją (wtedy Holenderskie Indie Wschodnie), a Francuzi podbili Indochiny.

Najbardziej dramatyczna była rywalizacja o Chiny. Aż sześć mocarstw (Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Rosja, Japonia i USA) walczyło o wpływy w tym ogromnym kraju. Konflikt między Rosją a Japonią o prowincję Mandżurię doprowadził do wojny w latach 1904-1905, którą wygrała Japonia.

Pamiętaj: Ta kolonialna rywalizacja była jedną z przyczyn napięć, które później doprowadziły do I wojny światowej!