Kongres wiedeński - kto, gdzie, kiedy i po co?

Kongres wiedeński $wrzesień 1814 - czerwiec 1815$ to spotkanie największych przywódców Europy po klęsce Napoleona. Głównym celem było stworzenie trwałego pokoju i stabilności po latach rewolucji i wojen.

Najważniejsi uczestnicy to "gruba czwórka" - Rosja (car Aleksander I), Wielka Brytania (minister Castlereagh), Austria (cesarz Franciszek I) i Prusy (król Fryderyk Wilhelm III). Obrady prowadził Klemens von Metternich - austriacki dyplomata, od którego nazwiska cały system nazywa się "systemem Metternicha".

Kongres wprowadził trzy kluczowe zasady: zasadę restauracji (przywrócenie obalonej przez Napoleona władzy), zasadę legitymizmu (władza króla pochodzi od Boga, nie od ludu) oraz zasadę równowagi sił (żadne mocarstwo nie może być zbyt silne).

Pamiętaj: Lata 1815-1848 to "epoka Metternicha" - ważny okres w historii Europy!

Jak kongres przekreślił mapę Europy

W czerwcu 1815 roku wprowadzono w życie akty końcowe kongresu. Najważniejsze decyzje dotyczyły podziału terytoriów po napoleońskich podbojach.

Kwestia polska zakończyła się utworzeniem Królestwa Polskiego (zwanego Kongresówką) w unii personalnej z Rosją. Prusy otrzymały Wielkie Księstwo Poznańskie, a Kraków stał się wolnym miastem jako Rzeczpospolita Krakowska.

Kwestia niemiecka oznaczała zastąpienie Związku Reńskiego Związkiem Niemieckim - luźnym zrzeszeniem 38 państw pod przywództwem Austrii. Inne ważne zmiany to włączenie Belgii do Holandii, uzyskanie przez Szwajcarię wieczystej neutralności oraz przekazanie Norwegii Szwecji.

Austria zyskała ziemie włoskie (Lombardię, Wenecję), co było częścią kwestii włoskiej. Kongres ustalił też kodeks dyplomatyczny i zadeklarował zniesienie handlu niewolnikami.

Ciekawostka: Te podziały terytorialne wpłynęły na losy Europy przez następne dziesięciolecia!

Święte Przymierze - system kontroli Europy

We wrześniu 1815 roku trzej władcy - Aleksander I (Rosja), Franciszek I (Austria) i Fryderyk Wilhelm III (Prusy) - zawarli Święte Przymierze. Oficjalnie miało być oparte na wartościach chrześcijańskich, ale w rzeczywistości był to sojusz przeciwko rewolucjom i ruchom narodowym.

Do przymierza dołączyło później 16 dużych i kilkadziesiąt mniejszych państw. W listopadzie 1815 powstał też "Koncert Mocarstw" (Akt Czwórprzymierza) między Wielką Brytanią, Rosją, Prusami i Austrią - początkowo pakt obronny przeciw Francji.

System działał na dwóch zasadach: zasada interwencji pozwalała wojskom państw sprzymierzonych wkroczyć do kraju zagrożonego rewolucją, a organizowanie kongresów miało rozwiązywać konflikty pokojowo. Po dołączeniu Francji koncert mocarstw stał się narzędziem utrzymania równowagi w całej Europie.

Ważne: Święte Przymierze to system, który przez dziesięciolecia tłumił ruchy wolnościowe w Europie!