Mitologia Grecka dla Klasy 5 - Materiały GWO

Bogowie olimpijscy

Starożytni Grecy byli politeistami - wierzyli w wielu bogów. Najważniejszych było dwunastu bogów i bogiń mieszkających na górze Olimp, najwyższym szczycie Grecji.

Greccy bogowie bardzo przypominali ludzi - kłócili się, zawierali małżeństwa i mieli dzieci. Od zwykłych śmiertelników różnili się tylko tym, że byli nieśmiertelni i wiecznie młodzi. Wyobraź to sobie - nigdy się nie zestarzeć!

Wśród najważniejszych bogów był Zeus - król bogów rzucający piorunami, jego brat Hades władający krainą zmarłych oraz Posejdon panujący nad morzami. Ważną boginią była Hera - zazdrosna żona Zeusa, a także Atena - bogini mądrości i patronka Aten. Hefajstos był bogiem kowali i pracował w kuźni ukrytej we wnętrzu wulkanu!

Ciekawostka! Czy wiesz, że miasto Ateny zawdzięcza swoją nazwę bogini Atenie? Według mitu, mieszkańcy wybrali ją na swoją patronkę, gdy podarowała im drzewo oliwne - symbol pokoju i dobrobytu.

Ważni bogowie i mity

Do olimpijskiego grona należeli też Afrodyta - bogini miłości narodzona z morskiej piany oraz Apollo - bóg słońca, muzyki i przepowiedni. Każdy z nich miał swoją specjalną moc i dziedzinę, którą się opiekował.

Grecy wierzyli, że na początku był tylko Chaos - wielka pustka. Z niego wyłoniły się Ziemia i Niebo, a potem kolejni bogowie. Mity próbowały wyjaśnić, skąd wziął się świat i dlaczego ludzie doświadczają szczęścia i cierpienia.

Jedną z najważniejszych historii jest mit o Prometeuszu, bogu który ukradł ogień z Olimpu i dał go ludziom. Za tę pomoc został srogo ukarany przez Zeusa - przykuty do skały, gdzie orzeł codziennie zjadał jego wątrobę, która w nocy odrastała. Ostatecznie uwolnił go Herakles.

Herosi byli dziećmi bogów i ludzi. Mieli nadludzkie zdolności, ale w przeciwieństwie do bogów mogli umrzeć. Najsłynniejszym był Herakles, syn Zeusa, który wykonał dwanaście niesamowitych zadań i w nagrodę został przyjęty na Olimp.

Pomyśl! Dlaczego Prometeusz tak ryzykował, aby dać ludziom ogień? Co symbolizuje ogień w tej historii?

Życie po śmierci i kary bogów

Grecy wierzyli, że po śmierci dusze trafiają do Hadesu - podziemnego świata. Przewoźnikiem był starzec Charon, który przeprawiał zmarłych przez rzekę Styks. Większość dusz wiodła tam smutne życie jako cienie, a tylko wielcy bohaterowie byli szczęśliwi.

Najgorsza część Hadesu to Tartar - miejsce wiecznych mąk dla tych, którzy obrazili bogów. Przykładem cierpiącego był Syzyf, który musiał ciągle wtaczać głaz na górę, tylko po to, by kamień spadał tuż przed szczytem. Wyobraź sobie to frustrujące zadanie wykonywane przez wieczność!

Grecy czcili bogów na różne sposoby - składali ofiary, modlili się i budowali piękne świątynie z marmuru. Ciekawe jest to, że obrzędy odbywały się zwykle przed świątynią, a nie w środku. Wnętrze uważano za dom bóstwa.

Nawet jeśli ktoś osobiście nie wierzył w bogów, to i tak musiał uczestniczyć w religijnych obrzędach. Za bezbożność groziła kara śmierci! Grecy uważali, że jeden niewierzący mógł ściągnąć gniew bogów na całe miasto.

Ważne! W starożytnej Grecji religia i państwo były ze sobą ściśle powiązane - nie było podziału między życiem religijnym a publicznym.

Wyrocznie i przepowiednie

Kiedy Grecy mieli ważne decyzje do podjęcia, często udawali się do wyroczni, aby poznać wolę bogów. Najbardziej znana znajdowała się w Delfach i była poświęcona Apollinowi.

W Delfach kapłanka zwana Pytią siedziała na trójnogu nad szczeliną w ziemi, z której wydobywały się tajemnicze opary. Pod ich wpływem wpadała w trans i wypowiadała niezrozumiałe słowa. Kapłani tłumaczyli je później, tworząc często zagadkowe przepowiednie.

Takie przepowiednie były zwykle bardzo niejednoznaczne. Na przykład król Krezus zapytał wyrocznię, czy powinien walczyć z Persją. Usłyszał odpowiedź: "Wyrusz na wojnę, aby zniszczyć potężne imperium." Niestety dla niego, nie zrozumiał, że tym zniszczonym imperium będzie jego własne państwo!

Czy nie byłoby wspaniale mieć możliwość pytania bogów o przyszłość? Może jednak czasem lepiej nie wiedzieć, co nas czeka - zwłaszcza jeśli odpowiedź może być tak myląca!

Zastanów się! Dlaczego wyrocznia dawała tak niejasne odpowiedzi? Czy uważasz, że przepowiednie były pomocne, czy raczej wprowadzały w błąd?