Starożytne cywilizacje Azji i struktura społeczna Egiptu

Starożytne Indie (III tysiąclecie p.n.e.) dały światu system dziesiątkowy, wspaniałą architekturę, rzemiosło i literaturę. Z kolei starożytne Chiny (III tysiąclecie p.n.e.) wynalazły papier, porcelanę, proch strzelniczy, igłę magnetyczną i jedwab.

W Egipcie społeczeństwo było zorganizowane jak piramida. Na samym szczycie był faraon, potem kapłani, urzędnicy, rzemieślnicy, żołnierze, chłopi, a na samym dole - niewolnicy. Im wyżej ktoś był w tej piramidzie, tym więcej miał władzy i przywilejów.

Wyobraź sobie! W starożytnym Egipcie faraon był uważany nie tylko za władcę, ale za żywego boga! Wszyscy musieli mu służyć, a po śmierci budowano dla niego ogromne piramidy.

Porównaj system społeczny Egiptu z Indiami. W Egipcie była to piramida, z której można było się wspinać wyżej, a w Indiach sztywne kasty, w których pozostawało się przez całe życie. Jak myślisz, który system dawał ludziom więcej możliwości?

Początki ludzkości i rewolucja neolityczna

Nasi przodkowie zmieniali się przez miliony lat. Stawali się wyżsi, mieli mniej owłosienia i coraz bardziej wyprostowaną sylwetkę. Od australopiteka (4 miliony lat temu), przez homo habilis (2,5 miliona lat temu) i homo erectus (1,9 miliona lat temu), aż do homo sapiens - człowieka rozumnego (200 tysięcy lat temu).

Pierwsze cywilizacje powstawały nad wielkimi rzekami nieprzypadkowo. Rzeki nawadniały pola uprawne, służyły jako szlaki komunikacyjne i handlowe. W ich pobliżu rozwijały się osady i miasta, a w nich rzemiosło i handel.

Ogromnym przełomem dla ludzi było odkrycie ognia. Dawał ciepło, umożliwiał pieczenie mięsa, oświetlał jaskinie i drogę w nocy, odstraszał dzikie zwierzęta i pozwalał na obróbkę metali.

Superważne! Rewolucja neolityczna to przejście z koczowniczego trybu życia (ciągłe wędrówki za zwierzyną) na osiadły (stałe zamieszkanie w jednym miejscu). Dzięki temu ludzie zaczęli uprawiać rośliny i hodować zwierzęta!

Ta zmiana całkowicie odmieniła życie naszych przodków i pozwoliła na powstanie pierwszych cywilizacji. Pomyśl - gdyby nie rewolucja neolityczna, może do dziś żylibyśmy jak łowcy-zbieracze!

Ważne pojęcia ze świata starożytnego

Żarno to proste urządzenie do mielenia zboża na mąkę. Dymarka to starożytny piec z gliny i kamienia używany do wytopu żelaza. Pięściak to kamienne narzędzie o ostrych krawędziach, które pomagało naszym przodkom w codziennych pracach.

Budowle religijne były bardzo ważne: zikkurat to kilkupiętrowa świątynia w Mezopotamii, a piramida to grobowiec faraona w kształcie ostrosłupa. Z religią wiąże się też mumifikacja - proces przygotowania ciała zmarłego faraona, które potem składano w sarkofagu (ozdobnej kamiennej trumnie).

Warto zapamiętać! Politeizm (wiara w wielu bogów) był typowy dla większości starożytnych kultur, podczas gdy monoteizm (wiara w jednego boga) pojawił się głównie w judaizmie.

Inne ważne terminy to: Tora - święta księga Żydów, prorok - religijny przywódca, papirus - materiał pisarski z trzciny oraz jedwabny szlak - droga handlowa łącząca Chiny z Bliskim Wschodem. Znając te pojęcia, dużo łatwiej zrozumiesz starożytny świat!

Społeczeństwo w Indiach i cel powstania pisma

W starożytnych Indiach ludzie byli podzieleni na kasty - grupy, między którymi nie można było się przemieszczać. Od najwyższej do najniższej były to: Bramini (kapłani), Kszatrija (wojownicy), Wajśja (rzemieślnicy i kupcy), Śudra (słudzy) i Dalitowie (niedotykalni).

Pismo zostało wymyślone z bardzo praktycznych powodów. Służyło do zapisywania ważnych informacji, które chciano zachować dla przyszłych pokoleń. Dzięki niemu urzędnicy mogli przekazywać wiadomości władcom, a ludzie mogli zapisywać przepisy, historie i ważne wydarzenia.

Ciekawostka! Gdyby nie wynalezienie pisma, nie moglibyśmy dziś czytać o starożytnych cywilizacjach ani znać ich historii - wszystko byłoby przekazywane tylko ustnie i wiele informacji by zaginęło!

Pomyśl, jak trudno byłoby się uczyć bez książek i zeszytów! Pismo zmieniło nasze życie na zawsze i pozwoliło nam gromadzić wiedzę przez tysiące lat.

Religie starożytnego świata i pierwsze cywilizacje

Starożytni Egipcjanie i mieszkańcy Indii wierzyli w wielu bogów (politeizm). Ciekawostką jest, że oba narody wierzyły w życie po śmierci, ale w różny sposób - Egipcjanie wierzyli w życie pozagrobowe, a w Indiach wierzono w reinkarnację duszy. Inaczej wyglądała religia w Izraelu - judaizm to wiara w jednego boga (monoteizm).

Pierwsze cywilizacje pojawiły się w różnych częściach świata. Sumerowie (około 3500 lat p.n.e., Mezopotamia) wynaleźli pismo, koło, żagiel i rozwinęli matematykę. Egipcjanie (3000 r. p.n.e., Afryka) stworzyli pismo obrazkowe, rozwinęli medycynę i opracowali kalendarz 365-dniowy.

Czy wiesz, że...? Izraelici (XIII wiek p.n.e.) dali światu nie tylko 10 przykazań, ale też Biblię, która jest jedną z najważniejszych ksiąg w historii ludzkości!

Każda z tych cywilizacji miała swoje wyjątkowe osiągnięcia, które używamy do dziś. Pomyśl tylko - bez Sumerów nie mielibyśmy koła, a bez Egipcjan nasz kalendarz wyglądałby zupełnie inaczej!