Renesans za czasów Zygmuntowskich

Królowa Bona odegrała ogromną rolę w rozwoju polskiego renesansu. To właśnie ona sprowadziła z Włoch nie tylko modę i kulturę, ale też warzywa, które do dziś nazywamy włoszczyzną! Dzięki niej na krakowski dwór przybywali uczeni, artyści i dworzanie z całej Europy.

Zamek na Wawelu przeszedł wielką przemianę w stylu renesansowym. Pojawił się słynny dzwon Zygmunta na wieży katedry, a włoski architekt Bartolomeo Berecci zaprojektował piękną kaplicę Zygmuntowską. Na dworze królewskim bawił wszystkich błazen Stańczyk, który mimo swojej funkcji był człowiekiem mądrym i spostrzegawczym.

💡 Ciekawostka: Zygmunt August był wielkim miłośnikiem książek i sztuki - powiększył królewską bibliotekę o 4 tysiące tomów i sprowadził na Wawel wspaniałą kolekcję arrasów (ozdobnych tkanin ściennych), które możesz zobaczyć na Wawelu do dziś!

Polska kultura renesansowa

Styl renesansowy rozprzestrzenił się po całej Polsce. Zamek w Baranowie Sandomierskim zyskał piękny arkadowy dziedziniec, podobny do wawelskiego, co przyniosło mu przydomek "małego Wawelu". A bogaty magnat Jan Zamoyski w 1580 roku zbudował od podstaw całe renesansowe miasto - Zamość!

Literatura polska rozkwitła w tym okresie! Mikołaj Rej, który pisał po polsku, a nie po łacinie, stworzył "Żywot człowieka poczciwego", ukazujący ideał szlacheckiego życia. Jan Kochanowski uznawany jest za twórcę literackiej polszczyzny - jego fraszki i treny (napisane po śmierci ukochanej córeczki) czytamy do dziś. Ważne było też dzieło Andrzeja Modrzewskiego "O poprawie Rzeczypospolitej", poświęcone polityce.

Renesans przyniósł też rozwój edukacji w Polsce. W XVI wieku istniało około 3 tysiące szkół parafialnych, a lepsze wykształcenie zapewniały gimnazja humanistyczne. W 1579 roku powstał uniwersytet w Wilnie, a niedługo potem akademia zamojska.

🎓 Pamiętaj! To właśnie w renesansie zaczęto doceniać język polski w literaturze - Mikołaj Rej mawiał, że "Polacy nie gęsi, iż swój język mają"!