Pierwsze bezkrólewie i przygotowania do elekcji
Po śmierci Zygmunta Augusta w 1572 roku państwo polskie wkroczyło w okres bezkrólewia. Żeby kraj mógł normalnie funkcjonować, szlachta tworzyła Konfederacje Kapturowe - specjalne związki przejmujące władzę w okręgach sejmikowych. Zwykłe sądy przestały działać, bo wydawały wyroki w imieniu króla.
Funkcję interrexa (zastępcy zmarłego monarchy) powierzono prymasowi Jakubowi Uchańskiemu. To on miał przewodzić krajowi do czasu wyboru nowego władcy. Uchański był znany jako zwolennik reform kościelnych i sojusznik ruchu egzekucyjnego.
Proces wyboru nowego króla zaczynał się od zwołania Sejmu Konwokacyjnego, gdzie ustalano listę kandydatów i termin elekcji. Ważnym momentem było podpisanie w styczniu 1573 roku Konfederacji Warszawskiej, która gwarantowała wolność religijną w Rzeczypospolitej.
💡 Czy wiesz, że Polska była jednym z pierwszych krajów w Europie, gdzie oficjalnie zagwarantowano wolność wyznania? Konfederacja Warszawska wyprzedzała swoje czasy o całe stulecia!
W kwietniu 1573 roku odbyła się pierwsza wolna elekcja, podczas której na króla Polski wybrano Henryka Walezego - syna króla Francji. Stał się on pierwszym władcą elekcyjnym w naszej historii.
