Kryzys republiki rzymskiej

Wyobraź sobie, że wracasz z wojny, a twoja rodzina musiała sprzedać dom, bo nie miała jak się utrzymać. Tak właśnie działo się z rzymskimi legionistami w II wieku p.n.e.

Bracia Gracchowie - Tyberiusz i Gajusz - próbowali naprawić sytuację poprzez nowy podział ziemi. Chcieli ograniczyć wielkość posiadanych gruntów i rozdać je biednym. Niestety, obaj zostali zamordowani przez przeciwników politycznych.

Największym problemem był napływ niewolników, którzy odbierali pracę wolnym obywatelom. Doprowadziło to do groźnego powstania pod wodzą Spartakusa - gladiatora, który w 73 r. p.n.e. zażądał wolności. Powstanie trwało aż 2 lata!

Pamiętaj: Problemy społeczne i ekonomiczne często prowadzą do konfliktów politycznych - tak było w starożytnym Rzymie, tak bywa i dziś.

Tymczasem walka o władzę rozgorzała między Mariuszem a Sullą. Sulla został dyktatorem i wprowadził listy proskrypcyjne - czyli listy osób skazanych na śmierć. Brzmi jak scenariusz horroru, prawda?

Od triumwiratu do cesarstwa

W 60 r. p.n.e. trzech najpotężniejszych Rzymian - Pompejusz, Krassus i Juliusz Cezar - zawarło tajną umowę zwaną I triumwiratem. Podzielili się po prostu władzą jak tort urodzinowy.

Po śmierci Krassusa zostali tylko Cezar i Pompejusz. Cezar podbił Galię, ale senat chciał, żeby zrezygnował z dowództwa. Odmówił i rozpoczął wojnę domową. W bitwie pod Pharsalos (48 r. p.n.e.) pokonał Pompejusza i został jedynym władcą.

Cezar wprowadził ważne reformy: dał obywatelstwo mieszkańcom prowincji i zreformował kalendarz. Jednak 15 marca 44 r. p.n.e. (w idy marcowe) został zamordowany przez spiskowców.

Ciekawostka: Do dziś mówimy "uważaj na idy marcowe" jako ostrzeżenie przed zdradą!

Po śmierci Cezara powstał II triumwirat z udziałem Oktawiana (wnuka siostry Cezara), Marka Antoniusza i Lepidusa. Ostateczne starcie między Oktawianem a Antoniuszem rozstrzygnęła bitwa pod Akcjum (31 r. p.n.e.). Antoniusz i Kleopatra popełnili samobójstwo, a Oktawian został jedynym władcą.

W 27 r. p.n.e. Oktawian otrzymał tytuł Augusta i stworzył nowy ustrój zwany cesarstwem lub principatem. Tak kończy się historia republiki rzymskiej!