Nowa Polska po wojnie

Wyobraź sobie Polskę w 1945 roku - kraj kompletnie zniszczony, z milionami ofiar i całkowicie zmienionymi granicami. Polska straciła 20% swojego terytorium na rzecz ZSRS, mimo że formalnie należała do zwycięskiego obozu aliantów.

Wojna przyniosła ogromne straty ludzkie - zginęło około 6 milionów polskich obywateli, w tym około 3 miliony Żydów. Wymordowano też znaczną część polskiej inteligencji, co miało dramatyczne skutki dla przyszłości kraju.

Po wojnie rozpoczęły się masowe przesiedlenia ludności. Z nowych Ziem Odzyskanych wysiedlono do Niemiec około 3 miliony Niemców, a na te tereny przybyło około 1,5 miliona Polaków z Kresów Wschodnich. Dodatkowo około 2 miliony osób wróciło z zachodu, głównie więźniów obozów.

Pamiętaj: Akcja "Wisła" w 1947 roku to przymusowe wysiedlenie ludności ukraińskiej z terenów Polski, które było odpowiedzią na działania Ukraińskiej Armii Powstańczej.

Droga komunistów do władzy

Komuniści doskonale wiedzieli, że nie wygrają w uczciwych wyborach, dlatego zastosowali sprytny plan. Zamiast od razu organizować wybory, w 1946 roku przeprowadzili referendum ludowe z trzema pytaniami, licząc na to, że Polacy odpowiedzą "tak" i tym samym poprą ich politykę.

Referendum z 30 czerwca 1946 roku zostało kompletnie sfałszowane. Oficjalnie 68% uczestników miało odpowiedzieć zgodnie z życzeniami komunistów, ale to była kłamstwo. Stanisław Mikołajczyk i ambasadorzy USA oraz Wielkiej Brytanii protestowali, ale zostali zignorowani.

Po referendum komuniści przygotowali się do ostatecznego ciosu. Wzmocnili Urząd Bezpieczeństwa, uwięzili dziesiątki tysięcy działaczy PSL i rozpoczęli propagandę przeciwko opozycji.

Wybory do Sejmu z 19 stycznia 1947 roku też zostały sfałszowane. Prezydenten został Bolesław Bierut - formalnie bezpartyjny, a w rzeczywistości członek PPR i sowiecki agent. Od tego momentu komuniści mieli pełną kontrolę nad Polską.

Kluczowe: Komuniści przejęli władzę dzięki wsparciu Armii Czerwonej, fałszerstwom wyborczym i represjom wobec opozycji.

Opór i terror

Nie wszyscy Polacy pogodzili się z nową rzeczywistością. Do 1956 roku działało podziemie antykomunistyczne, głównie tworzone przez byłych żołnierzy AK. Największą organizacją konspiracyjną było Zrzeszenie "Wolność i Niezawisłość" (WiN).

Niektóre grupy partyzanckie walczyły zbrojnie z komunistami. Najsłynniejsi dowódcy to "Łupaszka", "Olek", "Zapora" i "Zagórski". Byli to prawdziwi bohaterowie, którzy do końca walczyli o niepodległą Polskę.

Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego z około 20 tysiącami funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa bezlitośnie ścigało opozycjonistów. Wielu z nich, jak Danuta Siedzikówna "Inka" czy Witold Pilecki "Witold", zostało skazanych na karę śmierci.

Komuniści próbowali też zyskać poparcie przez reformę rolną z 1945 roku. Podzielili duże majątki ziemskie między biednych chłopów, licząc na ich wdzięczność.

Zapamiętaj daty: 1945 - reforma rolna, 1946 - referendum ludowe, 1947 - wybory do Sejmu i akcja "Wisła".