Historia podbojów Europy (1939-1941): Działania Hitlera i Stalina

Wojna zimowa i atak na północną Europę

Gdy Związek Radziecki współpracował z hitlerowskimi Niemcami, zażądał od Finlandii oddania części terytorium. Kiedy Finowie odmówili, 30 listopada 1939 roku Armia Czerwona zaatakowała ich kraj bez wypowiedzenia wojny. Mimo dzielnego oporu, Finlandia musiała w marcu 1940 roku podpisać traktat pokojowy, tracąc 10% terytorium, ale zachowując niepodległość.

W kwietniu 1940 roku Niemcy rozpoczęli inwazję na Danię i Norwegię. Dania poddała się już pierwszego dnia bez walki, natomiast Norwegowie stawili zacięty opór. Mimo wsparcia od wojsk brytyjskich, francuskich i polskich oraz ciężkich walk o port w Narwiku, alianci musieli się wycofać po rozpoczęciu niemieckiej ofensywy na Francję.

Warto wiedzieć: Alianci to sojusz państw walczących przeciw II Rzeszy i jej sprzymierzeńcom, ale ich początkowa strategia "dziwnej wojny" okazała się nieskuteczna - wojska francuskie ukryte za Linią Maginota nie podejmowały żadnych działań ofensywnych.

Upadek Francji

Niemcy opracowali sprytny plan ataku na Francję. Zamiast frontalnego uderzenia na francuskie fortyfikacje, postanowili je obejść przez terytoria Holandii, Belgii i Luksemburga. Główne uderzenie zaplanowali przez pasmo górskie Ardenów w północnej Belgii, co zaskoczyło aliantów, którzy uważali ten teren za niemożliwy do przebycia dla broni pancernej.

Niemiecki atak rozpoczął się 10 maja 1940 roku i przebiegł błyskawicznie. Państwa na drodze niemieckiej armii szybko uległy, a główne siły niemieckie, przełamując Ardeny, dotarły do wybrzeża Morza Północnego, odcinając znaczną część wojsk alianckich. Brytyjczykom udało się ewakuować część sił przez port w Dunkierce.

10 czerwca do wojny przyłączyły się Włochy pod rządami Benita Mussoliniego, a 22 czerwca Francja podpisała zawieszenie broni. W rezultacie północna i zachodnia część kraju znalazła się pod okupacją niemiecką, a na południu powstało marionetkowe państwo Vichy pod przewodnictwem marszałka Pétaina, które otwarcie kolaborowało z Niemcami.

Ciekawostka: Nie wszyscy Francuzi zaakceptowali klęskę - część z nich pod przywództwem generała Charles'a de Gaulle'a przedostała się do Anglii, gdzie kontynuowali walkę przeciwko Niemcom!

Bitwa o Anglię i wojna na Bałkanach

Kiedy brytyjski premier Winston Churchill odrzucił niemieckie propozycje pokojowe, Hitler rozpoczął przygotowania do inwazji na Wielką Brytanię. Najpierw chciał zniszczyć brytyjskie lotnictwo i marynarkę. Walki powietrzne, znane jako Bitwa o Anglię, toczyły się od lipca do października 1940 roku. Dzięki skutecznej obronie Brytyjczyków, Hitler po raz pierwszy poniósł znaczącą klęskę.

Na Bałkanach tymczasem Włochy zaatakowały Grecję, która dzielnie się broniła. Niemiecka dyplomacja doprowadziła do porozumienia z Węgrami, Rumunią i Bułgarią, ale Jugosławia odmówiła współpracy. W odpowiedzi, w 1941 roku, wojska niemieckie błyskawicznie rozbiły armie Jugosławii i Grecji. Na terenie Jugosławii Niemcy utworzyli marionetkowe Niepodległe Państwo Chorwackie.

Zapamiętaj: Bitwa o Anglię była pierwszą znaczącą porażką Hitlera w czasie II wojny światowej i pokazała, że niemiecki plan podboju Europy nie jest niemożliwy do zatrzymania!