Droga Macedonii do dominacji

Wojna peloponeska $431-404 p.n.e.$ to kluczowy moment, który osłabił całą Grecję. Ateny i Sparta walczyły przez 27 lat, a dawni sprzymierzeńcy Aten przeszli na stronę Sparty z powodu bezwzględnego traktowania. Spartanie wygrali tylko dzięki pomocy Persji, ale to zwycięstwo kosztowało ich bardzo dużo.

Po wojnie Sparta też miała problemy - wdała się w konflikt z Persją i przegrała bitwę pod Leuktrami z Tebami w 371 r. p.n.e. To pokazało, że Sparta już nie jest nie do pokonania.

Wtedy na scenę wkroczyła Macedonia - państwo z żyznymi ziemiami i bogatymi surowcami, ze stolicą w Pelli. Filip II stworzył najlepszą armię w ówczesnym świecie z falangą macedońską uzbrojoną w 6-metrowe włócznie zwane sarsami i ciężkozbrojoną jazdą - hetairami.

💡 Pamiętaj: Filip II pokonał Greków w bitwie pod Cheroneą (338 p.n.e.) i stworzył Związek Koryncki, który podporządkował mu wszystkie greckie miasta oprócz Sparty.

Podboje Aleksandra Wielkiego i epoka hellenistyczna

Aleksander III Wielki, uczeń filozofa Arystotelesa, przejął władzę po zamordowaniu ojca i od razu ruszył na podbój Persji. W latach 334-331 p.n.e. odniósł trzy spektakularne zwycięstwa: nad Granikiem, pod Issos i pod Gaugamelą, które dały mu kontrolę nad całym imperium perskim.

Po śmierci króla Dariusza III Aleksander nie poprzestał na sukcesie - ruszył dalej na wschód aż do Indii, gdzie w 326 r. p.n.e. wygrał bitwę nad Hydaspes. Wszystkie podbite miasta nazywał ku swojej chwale Aleksandriami.

Śmierć Aleksandra w Babilonie w 323 r. p.n.e. zakończyła jego niesamowitą karierę, ale zapoczątkowała nową epokę. Epoka hellenistyczna $323-30 p.n.e.$ rozpoczęła się, gdy władzę przejęli jego syn Aleksander IV i przyrodni brat Filip III.

Ogromne imperium podzielili między siebie diadochowie - najważniejsi dowódcy armii. Powstały trzy główne królestwa: Antygonidów w Macedonii, Ptolemeuszy w Egipcie i Seleukidów na wschodzie.

💡 Ciekawostka: Aleksander podbił więcej terytoriów w 13 lat niż Rzymianie przez całe stulecia!