Podbój Italii i Świata Śródziemnomorskiego

Wojny w Italii i Kartagina

Rzymianie podporządkowali sobie Italię, pokonując Samnitów i grecki Tarent wspierany przez Pyrrusa. Następnie starli się z Kartaginą w trzech wojnach punickich.

• Bitwa pod Kannami (216 p.n.e.): wielkie zwycięstwo kartagińskiego wodza Hannibala.
• Bitwa pod Zamą (202 p.n.e.): Scypion pokonuje Hannibala, co przesądza o losie Kartaginy.
• Romanizacja: przejmowanie języka i kultury rzymskiej przez podbitą ludność prowincji.

Zarządzanie imperium

Na podbitych terenach tworzono prowincje rządzone przez byłych urzędników. Granic strzegły umocnienia, czyli limes.

💡 Wskazówka: Pojęcie „pyrrusowe zwycięstwo” pochodzi od króla Pyrrusa i oznacza sukces opłacony tak ogromnymi stratami, że jest on niemal równy porażce.

Upadek Republiki i Wojny Domowe

Droga do jednowładztwa

Wzrost potęgi Rzymu doprowadził do walk o władzę między wodzami i powstawania sojuszy zwanych triumwiratami.

• I triumwirat (60 p.n.e.): tajne porozumienie Cezara, Pompejusza i Krassusa.
• II triumwirat (43 p.n.e.): oficjalny sojusz Oktawiana, Antoniusza i Lepidusa.
• Listy proskrypcyjne: spisy wrogów państwa skazanych na śmierć, wprowadzone przez dyktatora Sullę.

Wojny domowe

Konflikty wewnętrzne niszczyły republikę od środka.

• I wojna domowa: starcie Mariusza z Sullą, zakończone dyktaturą Sulli w 82 r. p.n.e.
• II wojna domowa: zwycięstwo Juliusza Cezara nad Pompejuszem pod Farsalos (48 p.n.e.).

💡 Wskazówka: Triumwirat dosłownie oznacza „rządy trzech mężów” i zawsze prowadził do ostatecznego starcia o pełnię władzy między jego członkami.