Przejęcie władzy przez komunistów

Po konferencji w Szklarskiej Porębie komuniści ostatecznie rozprawili się z opozycją w swoich szeregach. Władysław Gomułka, który chciał budować komunizm "polską drogą" i sprzeciwiał się kopiowaniu rozwiązań radzieckich, został odsunięty od władzy.

Komuniści zlikwidowali system wielopartyjny i utworzyli Polską Zjednoczoną Partię Robotniczą (PZPR). Powstała ona z połączenia PPR i PPS, a jej przywódcą został Bolesław Bierut.

Pamiętaj: PZPR to PPR + PPS - ta partia rządziła Polską przez cały okres stalinizmu.

Plan sześcioletni i przodownicy pracy

Komuniści wprowadzili plan sześcioletni, stawiając na rozwój przemysłu ciężkiego i zbrojeniowego. Plan ten jednak nie został w pełni zrealizowany.

Władze wprowadziły normy wydajności i zorganizowały "wyścigi pracy". Pierwszym przodownikiem pracy został górnik Wincenty Pstrowski. Te inicjatywy nie cieszyły się popularnością wśród Polaków, bo służyły głównie do podnoszenia norm pracy dla innych.

Socrealizm zdominował kulturę - sztuka miała propagować kult pracy i wyższość systemu komunistycznego. Twórcy mogli tworzyć tylko dzieła o charakterze ideologicznym.

Walka z Kościołem i kolektywizacja

Komuniści początkowo unikali otwartego konfliktu z Kościołem katolickim, ale po umocnieniu władzy rozpoczęli systematyczny atak. Cenzurowali wydawnictwa kościelne, uniemożliwiali pielgrzymki i prowadzili kampanię prasową przeciwko duchowieństwu.

Kulminacją tej walki było aresztowanie w wrześniu 1953 roku prymasa Polski kardynała Stefana Wyszyńskiego. To pokazało, jak daleko komuniści byli gotowi posunąć się w walce z Kościołem.

Ważne: Aresztowanie prymasa to jeden z najważniejszych symboli represji stalinowskich w Polsce.

Od 1948 roku komuniści próbowali przeprowadzić kolektywizację rolnictwa - łączenie gospodarstw rolnych w większe spółdzielnie. Właścicieli większych gospodarstw, którzy opierali się tym zmianom, nazywano pogardliwie "kułakami". Ta polityka jednak nie powiodła się - polscy chłopi skutecznie opierali się kolektywizacji.