Ziemie polskie po powstaniu listopadowym

Po klęsce powstania listopadowego życie Polaków stało się koszmarem - zaborcy postanowili raz na zawsze skończyć z polskimi marzeniami o niepodległości. Każdy zabór miał swój sposób na "uspokojenie" Polaków.

W zaborze rosyjskim car systematycznie niszczył resztki polskości. Królestwo Polskie zachowało tylko nazwę, ale w rzeczywistości stało się zwykłą prowincją rosyjską. Rosjanie objęli wszystkie urzędy, wprowadzili swoje pieniądze i miary, a Polacy musieli jeszcze płacić za 100-tysięczną armię okupacyjną.

Ziemie zabrane zostały potraktowane jeszcze surowiej niż Królestwo. W szkołach obowiązywał wyłącznie język rosyjski, a tysiące polskich rodzin wywieziono w głąb Rosji.

W zaborze pruskim Niemcy zlikwidowali autonomię Wielkiego Księstwa Poznańskiego i rozpoczęli germanizację. Polak przestał być namiestnikiem, niemiecki stał się jedynym językiem urzędowym, a wszystkie stanowiska objęli Niemcy.

Pamiętaj: Po 1831 roku każdy zaborca miał jeden cel - wymazać polskość ze swoich ziem!

Powstanie krakowskie i rabacja galicyjska

Rzeczpospolita Krakowska była ostatnim skrawkiem wolnej polskiej ziemi, więc naturalnie wspierała powstanie listopadowe pieniędzmi i bronią. To wystarczyło Austriakom, żeby postanowić skończyć z tym "ogniskiem rewolucji".

W lutym 1846 roku wybuchło powstanie krakowskie, które trwało zaledwie 9 dni. Powstańcy początkowo opanowali Kraków, ale szybko musieli uciekać do Prus po przegranej z Austriakami.

Austriacy zastosowali podstępną taktyką - przekonali polskich chłopów, że mordując szlachtę walczą o lepsze życie. Za każdego wydanego szlachcica płacili pieniądze (więcej za martwego!). Jakub Szela został przywódcą tej krwawej zemsty.

Rabacja galicyjska była masakrą - chłopi napadali na dwory, mordowali właścicieli i rabowali majątek. Austriacy zakończyli tę rzeź w kwietniu 1846 roku, gdy uznali, że szlachta jest już wystarczająco przerażona. Szelę wywieźli na Bukowinę, a Rzeczpospolitą Krakowską wcielili do Austrii.

Ciekawostka: Austriacy celowo podsycali nienawiść chłopów do szlachty, żeby Polacy walczyli między sobą zamiast z zaborcą!

Wiosna Ludów w 1848 roku

Wiosna Ludów przetoczyła się przez całą Europę, ale na ziemiach polskich przyniosła różne skutki w zależności od zaboru. Nie wszędzie Polacy mieli szansę na walkę.

W zaborze rosyjskim do żadnych wystąpień nie doszło - za dużo rosyjskich żołnierzy stacjonowało na tych terenach. Car nie dawał Polakom najmniejszej szansy na bunt.

Zabór pruski był miejscem krótkich walk między Polakami a wojskiem pruskim, które zakończyły się kolejną porażką. Od tego momentu Polacy postanowili walczyć o swoje prawa metodami legalnymi zamiast bronią.

W zaborze austriackim doszło do niewielkich wystąpień w Krakowie i Lwowie, ale Austriacy bezlitośnie zbombardowali oba miasta. Mimo to Wiosna Ludów zmusiła władze do ustępstw - uwłaszczono chłopów, gubernatorem Galicji został Polak, a austriacka germanizacja została zatrzymana.

To były pierwsze od lat pozytywne zmiany dla Polaków w zaborze austriackim!

Ważne dla sprawdzianu: Wiosna Ludów była najskuteczniejsza w zaborze austriackim, gdzie Polacy otrzymali pewne ustępstwa!