Historia Bolesława Krzywoustego: Klasa 5 - Wczoraj i dziś, Nowa Era

W Polsce Władysława Hermana

Władysław Herman, młodszy brat Bolesława Śmiałego, nie był zbyt udanym władcą. Był nieudolny i mało ambitny, co osłabiało państwo polskie.

Podczas jego rządów bardzo dużą władzę zdobył palatyn Sieciech. Palatyn był najwyższym urzędnikiem w średniowiecznej Polsce, który zastępował władcę w sądach i wojsku. Taka duża władość Sieciecha nie podobała się synom Władysława Hermana.

Synowie Hermana - Bolesław Krzywousty i jego przyrodni brat Zbigniew - postanowili działać razem przeciwko Sieciechowi. Udało im się pokonać jego wojska i wygnać go z kraju. Po tym zwycięstwie bracia zmusili ojca do podziału Polski - Zbigniew otrzymał Wielkopolskę i Kujawy, Bolesław dostał Małopolskę i Śląsk, a ich ojciec zachował tylko Mazowsze.

Ciekawostka! Palatyn Sieciech był tak potężny, że nawet królewscy synowie musieli się zjednoczyć, by ograniczyć jego władzę. Pokazuje to, jak ważne były urzędy państwowe w średniowiecznej Polsce.

Bratobójcza wojna

Po śmierci Władysława Hermana w 1102 roku rozpętała się walka o władzę. Bracia przez 4 lata walczyli ze sobą, aż w końcu Bolesław wygnał Zbigniewa z kraju. Nie był to jednak koniec kłopotów!

Zbigniew znalazł pomoc u króla niemieckiego Henryka V, który w 1109 roku najechał na Polskę z wojskami niemieckimi i czeskimi. Na szczęście polskie grody broniły się dzielnie - szczególnie zasłynęła obrona Głogowa, Wrocławia i Bytomia. Niemcy musieli się wycofać, co było wielkim sukcesem Bolesława.

W 1111 roku bracia zawarli porozumienie i Zbigniew mógł wrócić do kraju. Niestety, Bolesław niedługo potem rozkazał go pojmać i oślepić. Ten okrutny czyn zapewnił Krzywoustemu pełnię władzy w Polsce.

Bolesław Krzywousty okazał się ambitnym władcą. Około 1116 roku podbił i przyłączył do Polski Pomorze Gdańskie, a w 1122 roku podporządkował sobie Pomorze Zachodnie po zdobyciu Kołobrzegu i Szczecina. Organizował też wyprawy misyjne na Pomorze, by szerzyć tam chrześcijaństwo wśród pogańskiej ludności.

Ważne! Dzięki podbojom Bolesława Krzywoustego Polska zyskała dostęp do Morza Bałtyckiego, co miało ogromne znaczenie gospodarcze i polityczne.

Testament Bolesława Krzywoustego

Bolesław Krzywousty chciał uniknąć wojen o tron po swojej śmierci, dlatego stworzył specjalny dokument znany jako testament Krzywoustego. Zaczął on obowiązywać po śmierci władcy w 1138 roku.

W testamencie Bolesław podzielił Polskę między swoich synów i wprowadził zasadę senioratu. Według tej zasady najstarszy książę z rodu Piastów (senior) miał sprawować władzę zwierzchnią nad pozostałymi książętami (juniorami). Senior miał prawo wypowiadać wojny, reprezentować państwo za granicą i bić własną monetę.

Niestety, mimo starań Bolesława, jego plan nie zadziałał. Wkrótce po jego śmierci synowie rozpoczęli bratobójcze walki o władzę. Testament, który miał zapobiec wojnom, paradoksalnie doprowadził do rozbicia dzielnicowego Polski.

Pamiętaj! Testament Krzywoustego z 1138 roku to jeden z najważniejszych dokumentów w historii Polski, który przez wiele lat kształtował politykę wewnętrzną kraju i wpłynął na jego podział na dzielnice.