Koniec dynastii i nowy system wyboru władców
Po bezpotomnej śmierci Zygmunta Augusta w 1572 roku nastało bezkrólewie. Szlachta zadecydowała, że od tej pory będzie sama wybierać swoich królów w systemie wolnej elekcji.
Wybory odbywały się na sejmach elekcyjnych pod Warszawą, gdzie mógł pojawić się każdy szlachcic z Polski i Litwy. Ten system działał aż do XVIII wieku, a podczas bezkrólewia funkcje głowy państwa przejmował prymas.
Każdy nowy król musiał podpisać dwa ważne dokumenty. Artykuły henrykowskie to były stałe zasady ustrojowe (nazwane od pierwszego króla elekcyjnego), które obowiązywały wszystkich władców. Pacta conventa to indywidualne zobowiązania wyborcze układane osobno dla każdego monarchy.
💡 Pamiętaj: Artykuły henrykowskie gwarantowały tolerancję religijną, wymagały zgody sejmu na ważne decyzje i chroniły zasadę wolnej elekcji.
