Stan wojenny w Polsce wprowadzony 13 grudnia 1981 roku to...
Historia stanu wojennego w Polsce

Wprowadzenie stanu wojennego i opór społeczny
13 grudnia 1981 roku ogłoszono stan wojenny w Polsce. Władzę przejęła Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego na czele z generałem Wojciechem Jaruzelskim. Na ulice wyjechały czołgi i wozy opancerzone, wprowadzono godzinę policyjną oraz zakaz zgromadzeń i strajków. Internowano około 10 tysięcy osób związanych z opozycją.
Społeczeństwo odpowiedziało falą protestów i strajków organizowanych przez komitety strajkowe. Najbardziej krwawe wydarzenia miały miejsce w kopalni "Wujek", gdzie zginęli górnicy. Stany Zjednoczone nałożyły na Polskę sankcje ekonomiczne, choć ogólna reakcja międzynarodowa była umiarkowana.
"Solidarność" przeniosła swoją działalność do podziemia. W styczniu 1982 roku powstał ogólnopolski Komitet Oporu, a działacze jak Zbigniew Bujak, Władysław Frasyniuk i Bogdan Lis utworzyli Tymczasową Komisję Koordynacyjną "Solidarność". Równolegle w Gdańsku działał Regionalny Komitet Koordynacyjny.
Warto wiedzieć! Stan wojenny oznaczał także ogromne zmiany personalne we władzach – usunięto około 200 tysięcy osób ze stanowisk, rozwiązywano redakcje czasopism i uruchomiono potężną machinę propagandową. Utworzono również Patriotyczny Ruch Odrodzenia Narodowego jako organizację mającą legitymizować działania władz.

Protesty społeczne i zniesienie stanu wojennego
Mimo represji, protesty nie ustały. Nowy Prymas Polski Józef Glemp starał się łagodzić napięcia. Symbolicznymi momentami oporu były demonstracje 3 maja oraz masowe manifestacje 31 sierpnia 1982 roku. W czerwcu 1982 roku powstała "Solidarność Walcząca" kierowana przez Kornela Morawieckiego, która odrzucała propagandowy program władz "5 razy tak", przeciwstawiając mu hasło "5 razy nie".
Kościół katolicki stanął zdecydowanie po stronie opozycji. Duchowni, jak ksiądz Jerzy Popiełuszko, głosili odważne kazania wspierające dążenia wolnościowe. Kościół zapewniał pomoc represjonowanym i nawoływał do zachowania spokoju. Ogromne znaczenie miała też pielgrzymka papieża Jana Pawła II do Polski.
Pod koniec 1982 roku zdecydowano o zawieszeniu stanu wojennego, choć wiele represyjnych przepisów nadal obowiązywało. Tragicznym symbolem brutalności systemu stała się śmierć Grzegorza Przemyka, który 14 maja 1983 roku został śmiertelnie pobity przez funkcjonariuszy. Ostatecznie stan wojenny formalnie zniesiono 22 lipca 1983 roku.
Ciekawostka! Podczas stanu wojennego działało podziemne "Radio Solidarność", które było ważnym źródłem niecenzurowanych informacji i symbolem oporu przeciwko komunistycznej propagandzie.
Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...
Czym jest Towarzysz AI z Knowunity?
Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.
Gdzie mogę pobrać aplikację Knowunity?
Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.
Czy aplikacja Knowunity naprawdę jest darmowa?
Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.
Podobne notatki
Najpopularniejsze notatki: Stan wojenny w Polsce
9Martial Law in Poland
Comprehensive overview of martial law in Poland (1981-1983), detailing key events, societal reactions, and the impact on civil liberties. This summary covers the introduction of martial law, military patrols, public protests, and significant incidents such as the pacification of the 'Wujek' mine. Ideal for 8th-grade history students studying the People's Republic of Poland.
Solidarność i stan wojenny
Analiza kluczowych wydarzeń związanych z NSZZ 'Solidarność' oraz wprowadzeniem stanu wojennego w Polsce. Dowiedz się o przyczynach strajków sierpniowych 1980, skutkach stanu wojennego oraz wpływie na społeczeństwo. Materiał zawiera szczegółowe informacje o postaciach historycznych, takich jak Lech Wałęsa i gen. Wojciech Jaruzelski. Typ: podsumowanie.
Transformacja Polski 1989
Zrozum kluczowe wydarzenia prowadzące do upadku komunizmu w Polsce, w tym stan wojenny, strajki sierpniowe oraz reformy Gorbaczowa. Notatka zawiera szczegółowe informacje o Okrągłym Stole, przyczynach strajków w 1976 roku oraz znaczeniu 'Solidarności'. Idealna do przygotowania się do sprawdzianu z historii dla klasy 8.
Stan Wojenny w Polsce
Analiza stanu wojennego w Polsce (1981-1983): wprowadzenie, opozycja, zamach na Jana Pawła II, zakończenie stanu wojennego oraz dialog władzy z opozycją. Kluczowe wydarzenia, takie jak powstanie 'Solidarności', represje wobec opozycji oraz reformy gospodarcze. Materiał stanowi szczegółowe podsumowanie dla studentów historii i politologii.
Stan Wojenny w Polsce
Stan wojenny w polsce na podstawie podrecznika „Wczoraj i dzis” klasa 8
Stan Wojenny w Polsce
Analiza wprowadzenia stanu wojennego w Polsce (1981-1983), obejmująca przyczyny, ograniczenia, reakcje społeczne oraz konsekwencje. Dowiedz się, jak stan wojenny wpłynął na życie obywateli i jakie były międzynarodowe reakcje. Typ: podsumowanie.
Stan Wojenny w Polsce
Analiza stanu wojennego w Polsce (1981-1983): przyczyny, konsekwencje oraz kluczowe wydarzenia. Dowiedz się o emigracji, ograniczeniach praw obywatelskich, oraz roli opozycji. Materiał przeznaczony dla uczniów klasy 8, obejmujący ważne aspekty historii Polski.
STAN WOJENNY W POLSCE
- daty wprowadzenia i zakończenia - rozwinięcie skrótu WRON + opis - Ograniczenia dla obywateli z stanu wojennego
Gomułka: Protesty i Stabilizacja
Analiza rządów Władysława Gomułki w Polsce (1956-1970), obejmująca kluczowe wydarzenia, takie jak protesty grudniowe 1970 i marzec 1968, oraz wpływ na społeczeństwo i politykę zagraniczną. Materiał zawiera szczegółowe omówienie konfliktów społecznych i stabilizacji w okresie Gomułki.
Najpopularniejsze notatki z Historia
9daty początki średniowiecza
daty
Mieszko l i Bolesław Chrobry- Quiz z dat
Quiz dla klasy 5.
Drabina feudalna i hierarchia społeczna
Przeanalizuj zależności między poszczególnymi grupami społecznymi i dowiedz się, kto komu podlegał w systemie feudalnym.
historia 1 wojna swiatowa
quiz o 1 wojie światowej
I wojna światowa
Notatka jest z dzialu 5 w podręczniku ( wczoraj i dziś )
Międzywojnie: Kryzys i Totalitaryzm
Analiza kluczowych wydarzeń w okresie międzywojennym, w tym traktat wersalski, narodziny faszyzmu, kryzys gospodarczy oraz wzrost totalitaryzmów w Niemczech i ZSRR. Zawiera omówienie reform Roosevelta, kultury masowej oraz przygotowań do II wojny światowej. Typ: podsumowanie.
Podstawy monarchii absolutnej we Francji
Poznasz kluczowe pojęcia, ramy czasowe oraz postać kardynała Richelieu jako twórcy potęgi Francji.
Historia Epoka rycerzy
quiz epoka rycerzy powodzenia 😜
Quiz o początkach Polskich
Rządy Piastów
Najpopularniejsze notatki
9Przedwiośnie: Analiza Tematów
Zanurz się w analizę powieści 'Przedwiośnie' Stefana Żeromskiego. Odkryj kluczowe motywy, takie jak dojrzewanie, rewolucja i podróż, oraz ich znaczenie w kontekście niepodległej Polski. Notatka zawiera szczegółowe omówienie bohaterów, narracji oraz symboliki, co czyni ją idealnym materiałem do nauki i przygotowania do egzaminów.
Analiza Lalki Prusa
Szczegółowa analiza powieści 'Lalka' Bolesława Prusa, obejmująca kompozycję, problematykę, głównych bohaterów oraz kontekst społeczny Warszawy lat 70. i 80. XIX wieku. Zawiera omówienie miłości Wokulskiego do Izabeli Łęckiej, różnorodności narracji oraz otwartości zakończenia. Idealna dla studentów literatury i miłośników polskiej prozy.
Analiza 'Lalki' Prusa
Szczegółowa analiza powieści 'Lalka' Bolesława Prusa, obejmująca gatunek, czas i miejsce akcji, kluczowych bohaterów, oraz motywy literackie. Zawiera omówienie postaci Stanisława Wokulskiego jako romantyka i pozytywisty oraz realistyczny obraz Warszawy i Paryża. Idealne dla studentów literatury polskiej.
Wprowadzenie do lektury Zemsta
Sprawdź znajomość czasu i miejsca akcji oraz głównych wątków komedii Aleksandra Fredry.
Makbet: Analiza Tragedii Szekspira
Odkryj kluczowe cechy dramatu 'Makbet' Williama Szekspira, w tym złamanie zasady decorum, psychologię postaci oraz tematykę zbrodni i ambicji. Zrozum, jak Szekspir przekształca klasyczną tragedię, wprowadzając elementy fantastyki i psychologii. Idealne dla uczniów i studentów literatury. Typ: analiza literacka.
biologia- ryby klasa 6
Przed odpowiedzią ustnią idealny do powtórki ❤️
Wesele: Analiza Symboli
Zanurz się w głęboką analizę dramatu 'Wesele' Stanisława Wyspiańskiego. Odkryj kluczowe symbole, takie jak chochoł i złoty róg, oraz ich znaczenie w kontekście polskiego społeczeństwa przełomu XIX i XX wieku. Notatka zawiera omówienie genezy, kompozycji, tematów oraz portretu społecznego, co czyni ją idealnym materiałem do nauki i przygotowań do egzaminów.
Korzeń- organ podziemny rośliny
prawie wszystko w temacie "korzeń- organ podziemny rośliny "
Karta rowerowa
UwU
Nie ma nic odpowiedniego? Sprawdź inne przedmioty.
Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas — pokochasz też i Ty.
Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.
Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.
Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.
Historia stanu wojennego w Polsce
Stan wojenny w Polsce wprowadzony 13 grudnia 1981 roku to jeden z najbardziej dramatycznych momentów najnowszej historii Polski. Był to okres ograniczenia swobód obywatelskich, internowania działaczy opozycji oraz zdecydowanej reakcji społeczeństwa na działania władz komunistycznych.

Wprowadzenie stanu wojennego i opór społeczny
13 grudnia 1981 roku ogłoszono stan wojenny w Polsce. Władzę przejęła Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego na czele z generałem Wojciechem Jaruzelskim. Na ulice wyjechały czołgi i wozy opancerzone, wprowadzono godzinę policyjną oraz zakaz zgromadzeń i strajków. Internowano około 10 tysięcy osób związanych z opozycją.
Społeczeństwo odpowiedziało falą protestów i strajków organizowanych przez komitety strajkowe. Najbardziej krwawe wydarzenia miały miejsce w kopalni "Wujek", gdzie zginęli górnicy. Stany Zjednoczone nałożyły na Polskę sankcje ekonomiczne, choć ogólna reakcja międzynarodowa była umiarkowana.
"Solidarność" przeniosła swoją działalność do podziemia. W styczniu 1982 roku powstał ogólnopolski Komitet Oporu, a działacze jak Zbigniew Bujak, Władysław Frasyniuk i Bogdan Lis utworzyli Tymczasową Komisję Koordynacyjną "Solidarność". Równolegle w Gdańsku działał Regionalny Komitet Koordynacyjny.
Warto wiedzieć! Stan wojenny oznaczał także ogromne zmiany personalne we władzach – usunięto około 200 tysięcy osób ze stanowisk, rozwiązywano redakcje czasopism i uruchomiono potężną machinę propagandową. Utworzono również Patriotyczny Ruch Odrodzenia Narodowego jako organizację mającą legitymizować działania władz.

Protesty społeczne i zniesienie stanu wojennego
Mimo represji, protesty nie ustały. Nowy Prymas Polski Józef Glemp starał się łagodzić napięcia. Symbolicznymi momentami oporu były demonstracje 3 maja oraz masowe manifestacje 31 sierpnia 1982 roku. W czerwcu 1982 roku powstała "Solidarność Walcząca" kierowana przez Kornela Morawieckiego, która odrzucała propagandowy program władz "5 razy tak", przeciwstawiając mu hasło "5 razy nie".
Kościół katolicki stanął zdecydowanie po stronie opozycji. Duchowni, jak ksiądz Jerzy Popiełuszko, głosili odważne kazania wspierające dążenia wolnościowe. Kościół zapewniał pomoc represjonowanym i nawoływał do zachowania spokoju. Ogromne znaczenie miała też pielgrzymka papieża Jana Pawła II do Polski.
Pod koniec 1982 roku zdecydowano o zawieszeniu stanu wojennego, choć wiele represyjnych przepisów nadal obowiązywało. Tragicznym symbolem brutalności systemu stała się śmierć Grzegorza Przemyka, który 14 maja 1983 roku został śmiertelnie pobity przez funkcjonariuszy. Ostatecznie stan wojenny formalnie zniesiono 22 lipca 1983 roku.
Ciekawostka! Podczas stanu wojennego działało podziemne "Radio Solidarność", które było ważnym źródłem niecenzurowanych informacji i symbolem oporu przeciwko komunistycznej propagandzie.
Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...
Czym jest Towarzysz AI z Knowunity?
Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.
Gdzie mogę pobrać aplikację Knowunity?
Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.
Czy aplikacja Knowunity naprawdę jest darmowa?
Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.
Podobne notatki
Najpopularniejsze notatki: Stan wojenny w Polsce
9Martial Law in Poland
Comprehensive overview of martial law in Poland (1981-1983), detailing key events, societal reactions, and the impact on civil liberties. This summary covers the introduction of martial law, military patrols, public protests, and significant incidents such as the pacification of the 'Wujek' mine. Ideal for 8th-grade history students studying the People's Republic of Poland.
Solidarność i stan wojenny
Analiza kluczowych wydarzeń związanych z NSZZ 'Solidarność' oraz wprowadzeniem stanu wojennego w Polsce. Dowiedz się o przyczynach strajków sierpniowych 1980, skutkach stanu wojennego oraz wpływie na społeczeństwo. Materiał zawiera szczegółowe informacje o postaciach historycznych, takich jak Lech Wałęsa i gen. Wojciech Jaruzelski. Typ: podsumowanie.
Transformacja Polski 1989
Zrozum kluczowe wydarzenia prowadzące do upadku komunizmu w Polsce, w tym stan wojenny, strajki sierpniowe oraz reformy Gorbaczowa. Notatka zawiera szczegółowe informacje o Okrągłym Stole, przyczynach strajków w 1976 roku oraz znaczeniu 'Solidarności'. Idealna do przygotowania się do sprawdzianu z historii dla klasy 8.
Stan Wojenny w Polsce
Analiza stanu wojennego w Polsce (1981-1983): wprowadzenie, opozycja, zamach na Jana Pawła II, zakończenie stanu wojennego oraz dialog władzy z opozycją. Kluczowe wydarzenia, takie jak powstanie 'Solidarności', represje wobec opozycji oraz reformy gospodarcze. Materiał stanowi szczegółowe podsumowanie dla studentów historii i politologii.
Stan Wojenny w Polsce
Stan wojenny w polsce na podstawie podrecznika „Wczoraj i dzis” klasa 8
Stan Wojenny w Polsce
Analiza wprowadzenia stanu wojennego w Polsce (1981-1983), obejmująca przyczyny, ograniczenia, reakcje społeczne oraz konsekwencje. Dowiedz się, jak stan wojenny wpłynął na życie obywateli i jakie były międzynarodowe reakcje. Typ: podsumowanie.
Stan Wojenny w Polsce
Analiza stanu wojennego w Polsce (1981-1983): przyczyny, konsekwencje oraz kluczowe wydarzenia. Dowiedz się o emigracji, ograniczeniach praw obywatelskich, oraz roli opozycji. Materiał przeznaczony dla uczniów klasy 8, obejmujący ważne aspekty historii Polski.
STAN WOJENNY W POLSCE
- daty wprowadzenia i zakończenia - rozwinięcie skrótu WRON + opis - Ograniczenia dla obywateli z stanu wojennego
Gomułka: Protesty i Stabilizacja
Analiza rządów Władysława Gomułki w Polsce (1956-1970), obejmująca kluczowe wydarzenia, takie jak protesty grudniowe 1970 i marzec 1968, oraz wpływ na społeczeństwo i politykę zagraniczną. Materiał zawiera szczegółowe omówienie konfliktów społecznych i stabilizacji w okresie Gomułki.
Najpopularniejsze notatki z Historia
9daty początki średniowiecza
daty
Mieszko l i Bolesław Chrobry- Quiz z dat
Quiz dla klasy 5.
Drabina feudalna i hierarchia społeczna
Przeanalizuj zależności między poszczególnymi grupami społecznymi i dowiedz się, kto komu podlegał w systemie feudalnym.
historia 1 wojna swiatowa
quiz o 1 wojie światowej
I wojna światowa
Notatka jest z dzialu 5 w podręczniku ( wczoraj i dziś )
Międzywojnie: Kryzys i Totalitaryzm
Analiza kluczowych wydarzeń w okresie międzywojennym, w tym traktat wersalski, narodziny faszyzmu, kryzys gospodarczy oraz wzrost totalitaryzmów w Niemczech i ZSRR. Zawiera omówienie reform Roosevelta, kultury masowej oraz przygotowań do II wojny światowej. Typ: podsumowanie.
Podstawy monarchii absolutnej we Francji
Poznasz kluczowe pojęcia, ramy czasowe oraz postać kardynała Richelieu jako twórcy potęgi Francji.
Historia Epoka rycerzy
quiz epoka rycerzy powodzenia 😜
Quiz o początkach Polskich
Rządy Piastów
Najpopularniejsze notatki
9Przedwiośnie: Analiza Tematów
Zanurz się w analizę powieści 'Przedwiośnie' Stefana Żeromskiego. Odkryj kluczowe motywy, takie jak dojrzewanie, rewolucja i podróż, oraz ich znaczenie w kontekście niepodległej Polski. Notatka zawiera szczegółowe omówienie bohaterów, narracji oraz symboliki, co czyni ją idealnym materiałem do nauki i przygotowania do egzaminów.
Analiza Lalki Prusa
Szczegółowa analiza powieści 'Lalka' Bolesława Prusa, obejmująca kompozycję, problematykę, głównych bohaterów oraz kontekst społeczny Warszawy lat 70. i 80. XIX wieku. Zawiera omówienie miłości Wokulskiego do Izabeli Łęckiej, różnorodności narracji oraz otwartości zakończenia. Idealna dla studentów literatury i miłośników polskiej prozy.
Analiza 'Lalki' Prusa
Szczegółowa analiza powieści 'Lalka' Bolesława Prusa, obejmująca gatunek, czas i miejsce akcji, kluczowych bohaterów, oraz motywy literackie. Zawiera omówienie postaci Stanisława Wokulskiego jako romantyka i pozytywisty oraz realistyczny obraz Warszawy i Paryża. Idealne dla studentów literatury polskiej.
Wprowadzenie do lektury Zemsta
Sprawdź znajomość czasu i miejsca akcji oraz głównych wątków komedii Aleksandra Fredry.
Makbet: Analiza Tragedii Szekspira
Odkryj kluczowe cechy dramatu 'Makbet' Williama Szekspira, w tym złamanie zasady decorum, psychologię postaci oraz tematykę zbrodni i ambicji. Zrozum, jak Szekspir przekształca klasyczną tragedię, wprowadzając elementy fantastyki i psychologii. Idealne dla uczniów i studentów literatury. Typ: analiza literacka.
biologia- ryby klasa 6
Przed odpowiedzią ustnią idealny do powtórki ❤️
Wesele: Analiza Symboli
Zanurz się w głęboką analizę dramatu 'Wesele' Stanisława Wyspiańskiego. Odkryj kluczowe symbole, takie jak chochoł i złoty róg, oraz ich znaczenie w kontekście polskiego społeczeństwa przełomu XIX i XX wieku. Notatka zawiera omówienie genezy, kompozycji, tematów oraz portretu społecznego, co czyni ją idealnym materiałem do nauki i przygotowań do egzaminów.
Korzeń- organ podziemny rośliny
prawie wszystko w temacie "korzeń- organ podziemny rośliny "
Karta rowerowa
UwU
Nie ma nic odpowiedniego? Sprawdź inne przedmioty.
Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas — pokochasz też i Ty.
Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.
Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.
Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.