System wiedeński na ziemiach polskich

Wyobraź sobie, że twój kraj został podzielony jak pizza między trzech sąsiadów - tak właśnie wyglądał podział ziem polskich po kongresie wiedeńskim. Powstały cztery nowe jednostki polityczne, każda z odmiennymi prawami i ograniczeniami.

Królestwo Polskie trafiło pod panowanie Rosji i stało się najbardziej uprzywilejowanym terytorium. Polacy mogli tam swobodnie rozwijać sądownictwo, edukację i administrację. Warszawa i Wilno stały się prawdziwymi centrami polskości, gdzie kultura narodowa mogła się rozwijać.

Wielkie Księstwo Poznańskie pod rządami Prus otrzymało autonomię z Antonim Radziwiłłem jako namiestnikiem. Jednak Prusacy szybko rozpoczęli germanizację - systematyczne narzucanie niemieckiej kultury Polakom. W 1816 roku rozpoczęto też proces uwłaszczania chłopów.

W Galicji austriackiej centrum władzy znajdowało się we Lwowie, a ludność była bardzo zróżnicowana narodowościowo i religijnie. Natomiast maleńka Rzeczpospolita Krakowska zachowała republikański ustrój i polski jako język urzędowy - była jak mały oddech wolności w podzielonym kraju.

Pamiętaj: Każdy zabór miał inną politykę wobec Polaków - od względnie liberalnej po represyjną.