Walka o nowy porządek społeczny

Gdy stary porządek europejski zaczynał się chwiać, dwie główne doktryny polityczne stanęły naprzeciwko siebie. Liberalizm to doktryna, której zwolennicy popierali monarchię konstytucyjną i domagali się większego wpływu parlamentu na władzę. Z drugiej strony, konserwatyzm bronił nieograniczonej monarchii absolutnej i chciał zachować przywileje dla duchowieństwa i szlachty.

Ponieważ liberałowie często nie mogli działać otwarcie, powstawały tajne zrzeszenia. Najsłynniejszymi byli włoscy i hiszpańscy karbonariusze, którzy wywoływali rewolucje, choć te były tłumione przez wojska Świętego Przymierza. W Rosji spiskowcy zorganizowali w grudniu 1825 roku powstanie dekabrystów.

Przełomowym wydarzeniem była rewolucja lipcowa we Francji (27-29 lipca 1830). Udaremniła ona powrót do absolutyzmu planowany przez Karola X. Nowy władca Ludwik Filip wprowadził konstytucję, zniósł cenzurę i zgodził się na parlamentarną kontrolę nad ministrami, co przekształciło Francję w monarchię parlamentarną.

Warto wiedzieć! Równolegle do zmian politycznych rozwijał się romantyzm - nowy prąd w kulturze, który narodził się pod koniec XVII wieku. Jego przedstawicielami byli między innymi Byron, Delacroix, Beethoven, Chopin, Hugo i nasz rodak - Adam Mickiewicz.