Atak niemiecki na ZSRS

Zarówno Hitler jak i Stalin traktowali pakt Ribbentrop-Mołotow jako tymczasowe porozumienie. Podczas gdy Stalin wypełniał zobowiązania gospodarcze, Hitler już planował inwazję. Swoje plany podboju wschodu zawarł wcześniej w "Mein Kampf", w którym marzył o zdobyciu "przestrzeni życiowej" dla Niemców.

Plan ataku na ZSRS, nazwany operacją "Barbarossa", rozpoczął się 22 czerwca 1941 roku. Niemcy błyskawicznie zdobyli przewagę powietrzną i szybko zajęli kraje bałtyckie, Białoruś i Ukrainę. Stalin, zszokowany atakiem, dopiero 3 lipca publicznie wezwał obywateli do walki, nazywając konflikt "wielką wojną ojczyźnianą".

Jesień 1941 roku okazała się decydująca dla losów ZSRS. Sowieci szybko przenieśli fabryki na wschód, co umożliwiło kontynuację produkcji broni. Niemieckie siły były zbyt rozproszone, a brutalne traktowanie ludności cywilnej wzmacniało opór Armii Czerwonej. Dodatkowo wczesna zima zaskoczyła nieprzygotowanych Niemców.

Warto wiedzieć! Atak Niemiec na ZSRS spotkał się z entuzjastyczną reakcją Wielkiej Brytanii, która zyskała potężnego sojusznika. Churchill natychmiast zaoferował Stalinowi pomoc, podobnie uczyniły Stany Zjednoczone.

Przełomowe bitwy na froncie wschodnim

Bitwa o Moskwę w listopadzie 1941 roku zatrzymała niemiecki marsz na wschód. Dzięki kontratakowi pod dowództwem generała Żukowa, Niemcy zostali odrzuceni od stolicy. Była to pierwsza porażka lądowa Niemiec, po której Armia Czerwona przeszła do ofensywy.

Jednym z najdramatyczniejszych wydarzeń była blokada Leningradu (1941-1944). Przez 900 dni oblężenia zmarło około miliona mieszkańców, głównie z głodu. Mimo to miasto nigdy nie poddało się Niemcom.

Bitwa o Stalingrad (1942-1943) okazała się punktem zwrotnym wojny. Hitler chciał zdobyć miasto ze względów prestiżowych, ale w listopadzie 1942 roku siły sowieckie okrążyły wojska niemieckie. Walki w Stalingradzie należały do najkrwawszych w całej wojnie.

Pamiętaj! Ogromną bitwą była także ta na Łuku Kurskim w 1943 roku - największe starcie pancerne II wojny światowej. Sowieci, znając termin niemieckiego ataku dzięki wywiadowi, przygotowali się i odparli natarcie.

Los jeńców sowieckich w niemieckiej niewoli był tragiczny. Około 3 miliony czerwonoarmistów trafiło do niewoli, gdzie głodzono ich, zmuszano do pracy, poddawano eksperymentom medycznym i masowo mordowano.