Początek i przebieg wojny obronnej 1939

Wszystko zaczęło się 23 sierpnia 1939 roku, kiedy III Rzesza i ZSRS zawarły pakt Ribbentrop-Mołotow, dzieląc między siebie terytoria Polski. Tydzień później w naszym kraju ogłoszono mobilizację powszechną, a Naczelnym Wodzem został marszałek Edward Rydz-Śmigły.

1 września Niemcy rozpoczęli ostrzał Westerplatte i bez wypowiedzenia wojny przekroczyli granicę polsko-niemiecką. Zastosowali taktykę Blitzkriegu (wojny błyskawicznej), polegającej na nagłym i zmasowanym uderzeniu przy użyciu piechoty, lotnictwa i marynarki wojennej.

Warto zapamiętać: Wyjątkowo heroiczna była obrona polskich pozycji w okolicach Wizny dowodzona przez kapitana Władysława Raginisa, która przeszła do historii jako "polskie Termopile".

Sytuacja drastycznie pogorszyła się 17 września, gdy Armia Czerwona złamała układ o nieagresji i zaatakowała Polskę od wschodu. Marszałek Rydz-Śmigły nakazał wówczas żołnierzom wycofanie się do Rumunii i na Węgry oraz walkę z Armią Czerwoną tylko w przypadku próby rozbrojenia. Warszawa skapitulowała 28 września, a ostatnią bitwę tej kampanii stoczyła Samodzielna Grupa Operacyjna "Polesie" pod Kockiem (2-5 października).

Wojna z Polską była wojną totalną - bombardowano miasta, strzelano do bezbronnych cywilów, a osoby stawiające opór najeźdźcom spotykały się z bezwzględną rozprawą.

Skutki i przyczyny klęski

Wojna obronna 1939 roku zakończyła się porażką Polski, ale nie z powodu braku woli walki czy umiejętności żołnierzy. Główne przyczyny klęski były dwie: agresorzy dysponowali liczniejszymi i znacznie lepiej uzbrojonymi wojskami oraz Polska została zaatakowana praktycznie z każdej strony.

Podczas wojny obie strony konfliktu powinny były przestrzegać konwencji genewskich - międzynarodowych umów określających zasady postępowania z rannymi i jeńcami. Niestety, agresorzy dopuścili się licznych zbrodni wojennych, które są przestępstwami naruszającymi międzynarodowe zasady prowadzenia konfliktów zbrojnych.

Na egzaminie! Kluczowe daty kampanii wrześniowej to: 1.09.1939 - atak Niemiec na Polskę i bitwa pod Mokrą; 7.09.1939 - kapitulacja Westerplatte; 9-18.09.1939 - bitwa nad Bzurą; 17.09.1939 - atak ZSRS na Polskę.

Warto pamiętać, że choć wojna obronna zakończyła się klęską, to Polska jako jedyny kraj w Europie nigdy nie skapitulowała przed Hitlerem i nie utworzyła kolaboracyjnego rządu. Walka prowadzona we wrześniu 1939 roku stała się symbolem niezłomności narodu polskiego i początkiem długiej drogi do odzyskania niepodległości.