Narodziny nowoczesnych partii i kultura
Koniec XIX wieku przyniósł pierwsze partie polityczne na ziemiach polskich. Wielki Proletariat Ludwika Waryńskiego był pierwszy, potem powstały PPS z Józefem Piłsudskim czy SDKPiL.
Endecja Romana Dmowskiego stawiała naród jako najwyższą wartość, podczas gdy partie ludowe reprezentowały chłopów. W 1905 roku krwawa niedziela w Petersburgu pokazała siłę nastrojów rewolucyjnych.
Pozytywizm w kulturze oznaczał odejście od romantyzmu ku nauce i realizmowi. Wielcy twórcy jak Bolesław Prus, Henryk Sienkiewicz czy Jan Matejko tworzyli dzieła budujące narodową tożsamość.
Polscy naukowcy jak Maria Curie-Skłodowska (odkrywczyni polonu i radu) czy Karol Olszewski (pionier skraplania gazów) zdobywali międzynarodowe uznanie, pokazując potencjał narodu.
Ważne na maturę: Pozytywizm to nie tylko literatura - to cała filozofia społeczna oparta na nauce i stopniowym rozwoju.