Zjednoczenie Włoch - koncepcje i przyczyny

Jak doszło do zjednoczenia rozdrobnionej Italii? Istniały dwie główne koncepcje zjednoczenia Włoch. Giuseppe Garibaldi chciał rewolucyjnej drogi i utworzenia republiki. Z kolei Camillo Cavour (premier Królestwa Sardynii) oraz król Wiktor Emanuel II dążyli do federacji państw pod przywództwem Sardynii.

Włosi mieli silne podstawy do zjednoczenia. Łączyła ich wspólna tradycja, kultura i język, a także silne poczucie przynależności do jednego narodu. Gospodarczo też było to uzasadnione - bogatsze północne państwa włoskie rozwijały przemysł, ale liczne granice celne hamowały jego rozwój.

Zjednoczenie rozpoczęło się w 1859 roku, gdy Królestwo Sardynii zawarło sojusz z Francją przeciwko Austrii. Po wygranej wojnie przyłączono Lombardię. W 1860 roku Toskania, Modena i Parma dołączyły do Królestwa Sardynii. W tym samym roku wybuchło powstanie w Królestwie Obojga Sycylii, któremu na pomoc przyszedł Garibaldi z "tysiącem czerwonych koszul".

Ciekawostka! Garibaldi po zdobyciu Królestwa Obojga Sycylii nie zatrzymał władzy dla siebie, ale przekazał ją królowi Sardynii, rezygnując z osobistych ambicji na rzecz jedności narodowej.

Zjednoczenie Włoch - finał i początki zjednoczenia Niemiec

W 1861 roku narodziło się zjednoczone Królestwo Włoch z Wiktorem Emanuelem II jako władcą. Poza granicami pozostały jeszcze Rzym i Wenecja. Wenecję przyłączono w 1866 roku po klęsce Austrii w wojnie z Prusami. Zjednoczenie zakończyło się w 1870 roku zajęciem Rzymu, gdy Włosi wykorzystali okazję podczas wojny francusko-pruskiej.

Równolegle do zjednoczenia Włoch, również Niemcy dążyły do jedności, ale z innymi koncepcjami. Cesarstwo Austriackie pragnęło luźnej federacji państw pod swoim przewodnictwem. Prusy natomiast dążyły do zjednoczenia wszystkich państw niemieckich pod władzą króla Prus i odrodzenia cesarstwa.

Przyczyny zjednoczenia Niemiec były podobne jak we Włoszech. Niemców łączył wspólny język, tradycja i kultura oraz silne poczucie wspólnoty narodowej, wzmocnione przez doświadczenia wojen napoleońskich. Dodatkowo rozwój przemysłu i rozbudowa kolei tworzyły naturalne więzi między niemieckimi państwami.

Warto zapamiętać! Zarówno zjednoczenie Włoch jak i Niemiec było motywowane nie tylko poczuciem wspólnoty narodowej, ale także ambicjami mocarstwowymi i chęcią dołączenia do wyścigu kolonialnego.

Zjednoczenie Niemiec - od wojen do cesarstwa

Zjednoczenie Niemiec przeprowadził Otto von Bismarck - kanclerz Prus - wykorzystując serię wojen. W 1864 roku Austria i Prusy wspólnie pokonały Danię, zdobywając księstwa Szlezwik i Holsztyn. To było tylko preludium do prawdziwego celu Bismarcka.

W 1866 roku Prusy wypowiedziały wojnę Austrii, by wyeliminować głównego konkurenta. Po zwycięstwie Prusy zapewniły sobie przywództwo w państwach niemieckich i przyłączyły Holsztyn. Rok później utworzono Związek Północnoniemiecki pod hegemonią Prus, do którego przystąpiły państwa uznające pruską zwierzchność.

Finałowym aktem zjednoczenia była wojna francusko-pruska (1870-1871). Bismarck zręcznie sprowokował Francję do wypowiedzenia wojny, którą Prusy wygrały. W wyniku tego konfliktu do Niemiec przyłączono Alzację i Lotaryngię.

18 stycznia 1871 roku w Wersalu proklamowano powstanie Cesarstwa Niemieckiego z królem Prus Wilhelmem I jako cesarzem. Ta data oznacza formalne zakończenie procesu zjednoczeniowego i początek istnienia nowożytnego państwa niemieckiego, które szybko stało się jedną z największych potęg Europy.

Zapamiętaj! Bismarck prowadził politykę "krwi i żelaza" - zjednoczenie Niemiec osiągnął poprzez trzy wojny: z Danią (1864), Austrią (1866) i Francją (1870-1871).