Powstanie i struktura Organizacji Narodów Zjednoczonych

Kiedy powstało ONZ to pytanie, na które odpowiedź brzmi: oficjalnie 24 października 1945 roku. Jednak proces tworzenia tej organizacji rozpoczął się wcześniej:

1. 1 stycznia 1942 roku w Waszyngtonie 26 państw podpisało Deklarację Narodów Zjednoczonych.
2. 26 czerwca 1945 roku w San Francisco 50 państw podpisało Kartę Narodów Zjednoczonych.

Highlight: ONZ założyciele to 50 państw, które podpisały Kartę Narodów Zjednoczonych w San Francisco.

Cele ONZ obejmują:

1. Zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa na świecie
2. Rozwój współpracy między narodami
3. Działanie na rzecz przestrzegania praw człowieka

Struktura ONZ jest rozbudowana i obejmuje kilka głównych organów:

1. Zgromadzenie Ogólne - główny organ ONZ
2. Sekretariat - zajmujący się obsługą administracyjną i techniczną
3. Rada Bezpieczeństwa - stojąca na straży pokoju i bezpieczeństwa, składająca się z:
   • Pięciu stałych członków: Chin, Wielkiej Brytanii, Francji, Rosji i USA
   • Dziesięciu członków wybieranych na 2-letnią kadencję
4. Rada Gospodarcza i Społeczna - zajmująca się kwestiami ekonomicznymi, społecznymi, kulturą, edukacją i zdrowiem
5. Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości - główny organ sądowniczy ONZ
6. Rada Powiernicza - sprawująca kontrolę nad obszarami powierniczymi ONZ

Vocabulary: Obszary powiernicze ONZ to dawne obszary mandatowe Ligi Narodów.

Example: Zadania ONZ realizowane są przez różne organy. Na przykład, Rada Bezpieczeństwa może podjąć decyzję o interwencji w przypadku zagrożenia pokoju światowego, a Rada Gospodarcza i Społeczna może inicjować programy rozwojowe w krajach rozwijających się.

Kiedy Polska dołączyła do ONZ to ważne pytanie dla historii naszego kraju. Polska była jednym z członków założycieli ONZ i podpisała Kartę Narodów Zjednoczonych 16 października 1945 roku.

Koalicja antyhitlerowska i jej kształtowanie

Powstanie koalicji antyhitlerowskiej było procesem, który nabrał tempa w 1941 roku. Kluczowe wydarzenia obejmowały:

1. Uchwalenie Lend-Lease Act w marcu 1941 roku przez Kongres USA, co stanowiło prawną podstawę pomocy Stanów Zjednoczonych dla państw walczących z III Rzeszą.

2. Podpisanie Karty Atlantyckiej w sierpniu 1941 roku przez prezydenta USA F.D. Roosevelta i premiera Wielkiej Brytanii W. Churchilla. Dokument ten określał cele wojenne i zasady powojennego ładu pokojowego.

3. Zawarcie brytyjsko-sowieckiego układu sojuszniczego 12 lipca 1941 roku, co nastąpiło po ataku Niemiec na ZSRS.

4. Przystąpienie USA do koalicji antyhitlerowskiej po japońskim ataku na Pearl Harbor 7 grudnia 1941 roku i wypowiedzeniu wojny przez III Rzeszę.

Highlight: Państwa koalicji antyhitlerowskiej to przede wszystkim USA, Wielka Brytania i ZSRS, tworzące tzw. Wielką Trójkę.

Konferencje Wielkiej Trójki odegrały kluczową rolę w kształtowaniu strategii wojennej i powojennego ładu. Najważniejsze z nich to:

1. Konferencja Wielkiej Trójki w Teheranie $28.11 - 1.12.1943r.$, gdzie podjęto decyzje o:

   • Otwarciu drugiego frontu we Francji
   • Rozbiciu Niemiec i likwidacji faszyzmu
   • Uznaniu tzw. Linii Curzona za wschodnią granicę Polski

2. Konferencja w Jałcie $4-11.02.1945r.$, na której:

   • Zdecydowano o przystąpieniu ZSRS do wojny z Japonią
   • Podjęto decyzję o okupacji Niemiec przez mocarstwa
   • Ustalono utworzenie w Polsce Rządu Jedności Narodowej

Quote: "Konferencja w Jałcie postanowienia obejmowały kluczowe decyzje dotyczące powojennego ładu w Europie i na świecie."

3. Konferencja Wielkiej Trójki w Poczdamie $17.07 - 2.08.1945r.$, gdzie:
   • Nastąpiły zmiany w składzie Wielkiej Trójki (Harry Truman zastąpił zmarłego Roosevelta, a Clement Attlee zastąpił Churchilla)
   • Uznano III Rzeszę za winną wybuchu wojny i obciążono ją obowiązkiem wypłacenia odszkodowań wojennych
   • Podjęto decyzję o podziale Niemiec na cztery strefy okupacyjne

Definition: Demilitaryzacja, dekartelizacja, denazyfikacja i demokratyzacja to cztery główne procesy, którym miały zostać poddane powojenne Niemcy.