W systemie Linux, konto użytkownika jest ściśle związane z jego katalogiem domowym $/home$. Tworzenie nowego konta użytkownika można wykonać za pomocą poleceń useradd lub adduser.

Example: Aby utworzyć konto dla klasy 2E, można użyć polecenia: useradd Klasa2E lub adduser Klasa2E

Każde konto jest przypisane do grupy, standardowo do grupy o nazwie użytkownika. Podczas tworzenia konta można użyć przełączników, które wymuszają dodatkowe informacje:

Highlight: useradd -C klasa2E dodaje komentarz do konta użytkownika

Przełącznik -D dodaje katalog domowy użytkownika. Nadawanie hasła odbywa się za pomocą polecenia passwd. Warto pamiętać, że podczas wpisywania hasła, znaki nie są widoczne na ekranie.

Vocabulary: Linux nadawanie uprawnień użytkownikom - proces przydzielania dostępu do zasobów systemu dla poszczególnych kont.

Aby uruchomić konto roota (administratora), należy użyć polecenia sudo root passwd, a następnie su root. Należy jednak pamiętać, że praca na koncie roota nie jest zalecana ze względów bezpieczeństwa.

System Linux umożliwia nadawanie różnych uprawnień użytkownikom poprzez atrybuty katalogów i plików. Uprawnienia są przyznawane dla trzech grup: użytkownika (u), grupy (g) i innych (o). Istnieje też możliwość nadania uprawnień dla wszystkich (a).

Definition: Linux nadawanie uprawnień do katalogu to proces określania, kto i w jakim zakresie może korzystać z danego katalogu.

Rodzaje uprawnień obejmują:

• r - odczyt
• w - modyfikacja
• x - wykonywanie

Example: Podgląd uprawnień dla pliku lub katalogu można uzyskać poleceniem vdir. Przykładowy wynik: drwxr-xr-x 2 root root 4096 2009-10-19 17:33 Dokumenty

Do nadawania atrybutów plikom służy polecenie chmod. Można dodawać uprawnienia symbolicznie (np. chmod u+rwx nazwa_pliku) lub liczbowo (oktalnie).

Highlight: Jak sprawdzić uprawnienia katalogu Linux: Użyj polecenia ls -l lub vdir w terminalu.

Metoda liczbowa opiera się na sumowaniu wartości dla poszczególnych uprawnień:

• r = 4 (odczyt)
• w = 2 (modyfikacja)
• x = 1 (wykonywanie)

Example: chmod 755 nazwa_pliku nadaje pełne uprawnienia właścicielowi (7 = 4+2+1) oraz uprawnienia do odczytu i wykonywania dla grupy i innych (5 = 4+0+1).

Zarządzanie uprawnieniami jest kluczowe dla bezpieczeństwa systemu Linux i efektywnej pracy użytkowników.

GRUB 2 to menedżer startowy Linuxa, który umożliwia wybór systemu operacyjnego podczas uruchamiania komputera. Jego konfiguracja znajduje się w katalogu /etc/grub i zawiera skrypty opisujące sposoby uruchamiania systemów, ustawienia kolejności i czas oczekiwania na wybór użytkownika.

Definicja: Menedżer startowy to program umożliwiający wybór konkretnego systemu operacyjnego zainstalowanego na komputerze.

GRUB2 automatycznie rozpoznaje zainstalowane systemy operacyjne na osobnych partycjach i konfiguruje kolejność ich uruchamiania. Aby zaktualizować konfigurację GRUB2, należy użyć polecenia:

Highlight: sudo update-grub

Repozytoria w systemach Linux Ubuntu i Kubuntu to zbiory pakietów oprogramowania, które można doinstalować do systemu.

Vocabulary: Repozytoria - paczki programów, które można doinstalować wraz z systemem.