Nawyki teraźniejsze i przeszłe

W języku angielskim mamy kilka sposobów opisywania nawyków i powtarzających się czynności. Present Simple i Past Simple używamy do opisu regularnych czynności w teraźniejszości lub przeszłości: "When I get home, I practise the violin" (Kiedy wracam do domu, ćwiczę grę na skrzypcach).

Konstrukcja used to + bezokolicznik służy do opisywania stanów lub czynności, które powtarzały się w przeszłości, ale już nie występują: "When I was at primary school, I used to be eager to learn" (Kiedy byłem w szkole podstawowej, byłem chętny do nauki). Pamiętaj, że w pytaniach forma to "Did you use to...?"

Would + bezokolicznik opisuje powtarzające się czynności w przeszłości (ale nie stany!), a will + bezokolicznik używamy dla typowych zachowań w teraźniejszości. Z kolei Present/Past Continuous + always podkreśla irytujące, stale powtarzające się zachowania: "She is always putting things off" (Ona zawsze wszystko odkłada na później).

💡 Zwróć uwagę na różnicę między "used to" (nawyk przeszły) i "would" (tylko czynności, nie stany) - na egzaminie często pojawiają się pytania sprawdzające tę różnicę!

Wzorce czasowników

Czasowniki w języku angielskim mogą wymagać konkretnych form od następujących po nich czasowników. Podstawowe wzorce to:

Czasownik + to + bezokolicznik (np. decide, expect, manage): "I decided to leave school" (Zdecydowałem się rzucić szkołę).

Czasownik + dopełnienie + to + bezokolicznik (np. advise, encourage, warn): "Robert's mother encouraged him to study Law" (Mama Roberta zachęcała go, by studiował prawo).

Więcej o wzorcach czasowników

Niektóre wzorce czasowników są wyjątkowe, jak np. czasownik + dopełnienie + bezokolicznik (bez "to") używany z "make" i "let": "Do his parents let him hang out with his friends?" (Czy rodzice pozwalają mu spędzać czas ze znajomymi?).

Inne wymagają formy -ing: "I can't stand wearing a suit" (Nie znoszę nosić garnituru). Dotyczy to czasowników takich jak admit, avoid, enjoy czy miss.

Co ciekawe, niektóre czasowniki (begin, continue, like, love, prefer, start) mogą być używane zarówno z bezokolicznikiem z "to", jak i z formą "-ing" bez większej różnicy w znaczeniu.

🔑 Uważaj na czasowniki, które zmieniają znaczenie w zależności od formy! Np. "remember to do" (pamiętać, żeby coś zrobić) vs. "remember doing" (pamiętać, jak się coś robiło).

Szczególnej uwagi wymagają czasowniki remember, forget, stop i try, które zmieniają znaczenie w zależności od formy następującego czasownika. Na przykład "Liz stopped drinking coffee" (Liz przestała pić kawę) vs. "Liz stopped to drink some coffee" (Liz zatrzymała się, żeby napić się kawy).

Z czasownikami percepcji jak see, hear, feel, watch używamy bezokolicznika, gdy widzimy całą czynność, a formy z "-ing", gdy obserwujemy tylko jej fragment: "I saw Mary paint a picture" (widziałem cały proces) vs. "I saw Mary painting a picture" (widziałem tylko fragment).

Styl formalny i nieformalny

Znajomość różnic między stylem formalnym a nieformalnym jest kluczowa w komunikacji. Styl formalny stosujemy w dokumentach oficjalnych, listach do osób, których dobrze nie znamy, a nieformalny w prywatnych rozmowach czy korespondencji ze znajomymi.

W zakresie gramatyki, styl formalny charakteryzuje się pełnymi formami czasowników ("I am" zamiast "I'm"), unikaniem skrótów (np. "as soon as possible" zamiast "ASAP") oraz częstszym użyciem strony biernej. W stylu nieformalnym dominują skróty, strona czynna i bezpośrednie pytania.

Słownictwo w stylu formalnym jest bardziej złożone - używamy abstrakcyjnych rzeczowników i wyrazów pochodzenia łacińskiego (np. "to depart" zamiast "to go"). W stylu nieformalnym preferowane są proste wyrażenia i czasowniki frazowe (np. "turn up" zamiast "appear").

📝 Na maturze często trzeba zamienić tekst ze stylu formalnego na nieformalny lub odwrotnie. Zwróć szczególną uwagę na łączniki - formalne (furthermore, however) vs. nieformalne (and, but).

Pamiętaj też o różnicy w wyrażeniach przyimkowych - formalne "in favour of" vs. nieformalne "for". Wybór odpowiedniego stylu zależy od kontekstu i adresata - im bliższa relacja, tym bardziej nieformalny język możesz stosować.