Język polski620Zaktualizowano 7 lis 20265 strony

Antyk – epoka, filozofia, cytaty, lektury i kluczowe pojęcia

Zgłoś
user profile picture
mariapzdrr@maria555
Antyk to fundamentalny okres w rozwoju kultury i myśli europejskiej, który do dziś kształtuje naszą cywilizację. To czas narodzin filozofii, literatury i sztuki w formie, którą znamy obecnie. Poznanie antyku pozwala zrozumieć korzenie współczesnej kultury i myśli.
Antyk epoka, nurty filozoficzne, sławne cytaty, lektury, najważniejsze pojęcia✨ – strona 1

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Epoka antyczna

Antyk to epoka obejmująca starożytną Grecję i Rzym, która położyła podwaliny pod europejską cywilizację. To właśnie w tym okresie narodziła się demokracja, filozofia, teatr oraz sztuka, które do dziś inspirują kolejne pokolenia.

Okres ten charakteryzował się niezwykłym rozwojem intelektualnym, gdzie człowiek stał się centrum zainteresowania myślicieli. W Grecji rozkwitła kultura, szczególnie w okresie zwanym "złotym wiekiem Aten" (V w. p.n.e.), kiedy działali wielcy filozofowie jak Sokrates.

Antyk to nie tylko czas wielkich osiągnięć, ale też fundamentalnych pytań o naturę człowieka, społeczeństwo, dobro i zło. To w tym czasie wykształciły się wzorce bohaterów, modele władzy i systemy wartości, które do dziś są punktem odniesienia w kulturze europejskiej.

💡 Warto zapamiętać: Antyk to nie zamknięty rozdział historii, ale żywe źródło inspiracji! Współczesna literatura, film, sztuka i polityka pełne są odniesień do motywów i koncepcji zrodzonych w starożytnej Grecji i Rzymie.

Antyk epoka, nurty filozoficzne, sławne cytaty, lektury, najważniejsze pojęcia✨ – strona 2

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Nurty filozoficzne antyku

Filozofia antyczna to kopalnia fascynujących idei, które wpłynęły na cały rozwój ludzkiej myśli! Cztery główne nurty, które warto znać, to stoicyzm, epikureizm, platonizm i arystotelizm.

Stoicyzm (IV w. p.n.e. - II w. n.e.) został założony przez Zenona z Kition. Stoicy, jak Seneka czy Epiktet, wierzyli, że kluczem do szczęścia jest wewnętrzna równowaga i akceptacja losu. Według nich, powinniśmy kontrolować nasze reakcje na wydarzenia, bo tylko nad nimi mamy władzę. Brzmi znajomo? Współczesna psychologia często korzysta z tych idei!

Epikureizm, stworzony przez Epikura, często jest błędnie rozumiany jako filozofia przyjemności. W rzeczywistości chodziło o osiągnięcie spokoju ducha poprzez unikanie cierpienia i lęku. Epikur twierdził, że nie warto bać się śmierci ani bogów – to świetny sposób na pozbycie się niepotrzebnych stresów.

Z kolei platonizm i arystotelizm to dwa potężne nurty, które do dziś kształtują nasze myślenie. Platon uważał, że świat materialny to jedynie cień doskonałych idei. Jego uczeń, Arystoteles, skupił się bardziej na poznaniu empirycznym i stworzył teorię "złotego środka" – ideę, że cnota leży pośrodku między skrajnościami.

💡 Wskazówka: Na maturze warto umieć porównać stoicyzm z epikureizmem oraz platonizm z arystotelizmem. To pokazuje głębokie zrozumienie tematu!

Antyk epoka, nurty filozoficzne, sławne cytaty, lektury, najważniejsze pojęcia✨ – strona 3

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Lektury filozoficzne i literackie

W literaturze antycznej znajdziesz odpowiedzi na pytania, które pewnie sam/sama sobie zadajesz! Te dzieła nie są zakurzonymi tekstami, ale wciąż żywymi opowieściami o ludzkich dylematach i wyborach.

"Antygona" Sofoklesa to niesamowity dramat o konflikcie między jednostką a władzą. Główna bohaterka musi wybrać: posłuszeństwo wobec tyrana czy wierność rodzinnym wartościom? Jej odwaga w stawieniu czoła Kreonowi do dziś inspiruje ruchy oporu przeciw niesprawiedliwej władzy. Czy prawo ludzkie może być ważniejsze od boskiego? To pytanie wciąż jest aktualne.

Homeryckie eposy "Iliada" i "Odyseja" to nie tylko opowieści o wojnie i przygodach. To głębokie rozważania o przeznaczeniu, honorze i mądrości. W "Iliadzie" widzimy, jak bohaterowie zmagają się z fatum i próbują kształtować swój los. "Odyseja" pokazuje, że wytrwałość i inteligencja mogą pomóc pokonać nawet największe przeszkody.

"Eneida" Wergiliusza oraz "Medytacje" Marka Aureliusza to kolejne kluczowe dzieła. Pierwsze opowiada o założeniu Rzymu i obowiązkach wobec ojczyzny, drugie to osobisty dziennik cesarza-stoika, który uczy, jak zachować wewnętrzny spokój w trudnych czasach.

💡 Ciekawostka: Problemy poruszane w antycznych dziełach pojawiają się też w współczesnej popkulturze – konflikt Antygony z Kreonem możesz dostrzec w wielu filmach o buncie przeciwko systemowi!

Antyk epoka, nurty filozoficzne, sławne cytaty, lektury, najważniejsze pojęcia✨ – strona 4

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Najważniejsze pojęcia i filozofowie

Starożytne koncepcje nie są wcale odległe od twoich codziennych rozważań! Wiele z nich dotyczy problemów, z którymi mierzysz się na co dzień.

Fatum to niezmienne przeznaczenie, które w tragediach greckich kieruje losem bohaterów. Pomyśl o momentach, gdy czułeś/czułaś, że pewne wydarzenia są nieuniknione. Arete oznacza dążenie do doskonałości moralnej – coś, co próbujemy osiągnąć, starając się być najlepszą wersją siebie. A hybris? To pycha, która prowadzi do upadku – widzimy to zjawisko nawet we współczesnych historiach celebrytów!

Wśród filozofów antycznych czterech musisz koniecznie znać:

Sokrates 469−399p.n.e.469-399 p.n.e. to mistrz dialogu, który twierdził "Wiem, że nic nie wiem". Jego metoda polegała na zadawaniu pytań prowadzących do samodzielnych odkryć. Możesz zastosować tę technikę podczas dyskusji z przyjaciółmi!

Platon 427−347p.n.e.427-347 p.n.e., uczeń Sokratesa, wierzył w istnienie niematerialnego świata idei. Jego "Państwo" to wizja idealnego społeczeństwa opartego na sprawiedliwości.

Arystoteles 384−322p.n.e.384-322 p.n.e. skupiał się na badaniu rzeczywistości i stworzył koncepcję "złotego środka". Jego zdaniem człowiek jest "zwierzęciem politycznym" – istotą społeczną z natury.

Epikur 341−270p.n.e.341-270 p.n.e. proponował życie skierowane na umiarkowane przyjemności i unikanie cierpienia. Jego rada "Nie bój się bogów, nie bój się śmierci" może pomóc w radzeniu sobie z lękami.

💡 Praktyczna rada: Rozpoznawanie idei tych filozofów w codziennym życiu to świetny sposób na utrwalenie wiedzy. Zastanów się, czy jesteś bardziej stoikiem czy epikurejczykiem w swoim podejściu do życia!

Antyk epoka, nurty filozoficzne, sławne cytaty, lektury, najważniejsze pojęcia✨ – strona 5

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Filozoficzne konflikty i konteksty

Antyczne konflikty filozoficzne to nie tylko akademickie rozważania – to dylematy, które przeżywasz również ty! Zrozumienie ich pomaga lepiej interpretować literaturę i sztukę.

Indywidualizm kontra społeczeństwo to konflikt, który widzisz w "Antygonie", gdzie bohaterka sprzeciwia się prawu Kreona w imię własnych przekonań. Ten sam dylemat pojawia się, gdy musisz wybierać między własnymi pragnieniami a oczekiwaniami grupy czy rodziny.

Cnota kontra władza to starcie między moralnymi przekonaniami a politycznymi wymaganiami. Taki konflikt przeżywa każdy, kto musi zdecydować, czy podporządkować się autorytetowi, czy podążać za własnym sumieniem.

Przeznaczenie kontra wolna wola to fundamentalne pytanie: na ile sami kształtujemy swój los? Tragedie greckie pokazują bohaterów walczących z nieuchronnym fatum, podobnie jak my zmagamy się z ograniczeniami i determinantami naszego życia.

Ważne konteksty historyczne to przede wszystkim "złoty wiek Aten" (V w. p.n.e.), kiedy rozkwitała demokracja, filozofia i sztuka pod przywództwem Peryklesa. Z kolei rozwój Imperium Rzymskiego, od republiki do cesarstwa, stworzył warunki dla rozprzestrzeniania się stoicyzmu i innych filozofii.

💡 Wskazówka maturalna: Pokazując w wypracowaniu, jak antyczne konflikty filozoficzne przejawiają się w różnych tekstach kultury, zdobędziesz dodatkowe punkty za kontekst interpretacyjny!

Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...

Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.

Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.

Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.

Podobne notatki

Język polski

Cechy Antyku i Sztuka

Zgłębiaj kluczowe aspekty Epoki Antycznej, w tym cechy sztuki, tragedię, oraz wpływ filozofii na kulturę. Odkryj znaczenie mimesis, symetrii i harmonii w sztuce, a także rolę literatury, w tym epiki, liryki i dramatu. Materiał zawiera omówienie najważniejszych postaci, takich jak Sokrates, Platon i Arystoteles, oraz ich wpływ na myślenie o człowieku i egzystencji. Typ: podsumowanie.

1174647
Język polski

Kultura Antyku

Zgłębiaj kluczowe aspekty kultury antycznej, w tym mitologię grecką i rzymską, filozofię Sokratesa, tragedie Ajschylosa i Sofoklesa oraz archetypy bohaterów. Odkryj wpływ antyku na literaturę, sztukę i religię. Idealne dla studentów historii i kultury. Typ: podsumowanie.

1169048
Język polski

Mity i Eposy Antyczne

Zgłębiaj mity i eposy starożytnej Grecji i Rzymu. Odkryj związki frazeologiczne, kluczowe pojęcia, liryka, oraz dramaty Sofoklesa. Idealne materiały do nauki na maturę z języka polskiego.

1381180
Język polski

Antygona: Kluczowe Motywy

Analiza tragedii 'Antygona' Sofoklesa: geneza, czas i miejsce akcji, główni bohaterowie, konflikt tragiczny, motywy fatum i władzy. Odkryj pytania do powtórek oraz istotne zagadnienia dotyczące praw boskich i ludzkich. Idealne dla studentów literatury i teatru.

160710
Język polski

Filozofia i Literatura Antyczna

Odkryj kluczowe koncepcje filozoficzne i literackie starożytności, w tym nauki Platona, Arystotelesa oraz eposy takie jak 'Iliada' i 'Odyseja'. Zrozum podział Ksiąg Biblii oraz wpływ myśli antycznej na kulturę i religię. Idealne dla studentów zainteresowanych historią, filozofią i literaturą. Typ: podsumowanie.

2729788
Język polski

Atrybuty Bogów Greckich

Odkryj kluczowe atrybuty i symbole bogów greckich, takich jak Zeus, Posejdon, Hades i inni. Ta notatka dla uczniów klas 4-6 przedstawia istotne informacje o mitologii greckiej, w tym atrybuty, moce i znaczenie każdego boga. Idealna do nauki o cywilizacji greckiej oraz religii i kulturze starożytnych Greków.

5 SP138716

Najpopularniejsze notatki: Antygona Sofoklesa

Język polski

Antyk - notatka

Hejka! Oto krótka notatka z Antyku. Jest tu o filozofii, o teatrze, o Antygonie, Mitologii i Iliadzie.

114 732386
Język polski

Antyk / Starożytność

ramy czasowe, cywilizację, sztuka antyczna, cechy literatury, szkoły filozoficzne, filozofowie, wzorce osobowe, budowa teatru, budowa tragedii antycznej i jej cechy

113 718243
Język polski

Konflikty w Antygonie

Analiza konfliktów tragicznych w 'Antygonie' Sofoklesa, obejmująca zderzenie praw boskich i państwowych, oraz dylematy moralne bohaterów. Zawiera streszczenie, kluczowe motywy, oraz charakterystykę postaci. Idealne dla uczniów przygotowujących się do lekcji lub egzaminów.

137 394951
Język polski

Mitologia i Biblia

Zanurz się w fascynujący świat mitologii i Biblii. Odkryj kluczowe postacie i wydarzenia, takie jak Iliada, Antygona, oraz nauki Horacego. Poznaj znaczenie mitów w kontekście starożytności i ich wpływ na literaturę oraz kulturę. Idealne dla studentów literatury i historii.

111 003271
Język polski

Motywy w Antygonie

Analiza kluczowych motywów w tragedii Sofoklesa 'Antygona', w tym przeznaczenia, władzy, rodziny, buntu oraz samobójstwa. Zawiera omówienie bohaterów, plan wydarzeń oraz cechy gatunku. Idealne dla studentów literatury antycznej.

187 0353651
Język polski

Antyk: Filozofia i Mitologia

Odkryj kluczowe koncepcje antyku, w tym filozofię stoicyzmu, sceptycyzmu, epikureizmu oraz archetypy mitologiczne. Ta notatka zawiera przegląd najważniejszych idei, postaci i dzieł literackich, które kształtowały myślenie w starożytności. Idealna dla studentów historii i literatury, oferuje zrozumienie wpływu antyku na współczesną kulturę.

1126 1837349
Język polski

Tragizm w Antyku

Odkryj kluczowe elementy tragizmu w literaturze antycznej, w tym konflikty moralne w 'Edypie' i 'Antygonie' Sofoklesa. Zrozum pojęcia fatum, katharsis oraz różnice między filozofiami Sokratesa, Platona i Arystotelesa. Materiał zawiera przegląd motywów, postaci oraz cech literackich epoki. Idealne dla uczniów przygotowujących się do egzaminów z literatury i filozofii.

119 241569
Język polski

Antygona: Konflikt Praw

Analiza tragedii 'Antygona' Sofoklesa, skupiająca się na konflikcie między prawem boskim a ludzkim. Obejmuje genezę utworu, cechy tragedii antycznej, charakterystykę bohaterów oraz kluczowe motywy, takie jak miłość, śmierć i poświęcenie. Idealne dla studentów literatury i teatru.

140 3171480
Język polski

Antygona: Tragiczne Wybory

Analiza tragedii 'Antygona' Sofoklesa, skupiająca się na kluczowych motywach, takich jak fatum, miłość oraz tragiczne wybory bohaterów. Zawiera szczegółowe omówienie postaci Antygony i Kreona, ich konfliktów oraz konsekwencji ich decyzji. Idealne dla studentów literatury i miłośników dramatu antycznego.

157 0763210

Najpopularniejsze notatki: Język polski

Język polski

Dżuma: Tematy i Motywy

Analiza powieści 'Dżuma' Alberta Camusa, obejmująca kluczowe tematy, takie jak dżuma jako symbol zła, absurd oraz wojny. Zawiera omówienie postaci, ich postaw wobec epidemii, znaczenie tytułu oraz kazania ojca Paneloux. Idealne dla studentów literatury i filozofii, poszukujących głębszego zrozumienia utworu.

349 5271256
Język polski

Antyk - notatka

Hejka! Oto krótka notatka z Antyku. Jest tu o filozofii, o teatrze, o Antygonie, Mitologii i Iliadzie.

114 732386
Język polski

Mity Greckie: Kluczowe Opowieści

Zanurz się w fascynujący świat mitologii greckiej. Odkryj kluczowe mity, takie jak historia Prometeusza, Demeter i Persefony, oraz Syzyfa. Poznaj bogów, herosów i ich niezwykłe przygody, które kształtowały wierzenia starożytnych Greków. Idealne dla studentów literatury i mitologii.

140 2551282
Język polski

Inny Świat: Wspomnienia z Jercewa

Odkryj 'Inny Świat' Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, autobiograficzną powieść dokumentalną, która ukazuje brutalne realia życia w radzieckim obozie pracy. Autor, oskarżony o szpiegostwo, dzieli się swoimi przeżyciami, refleksjami na temat ludzkiej psychiki oraz relacjami z innymi więźniami. Poznaj głębokie analizy moralności, cierpienia i nadziei w nieludzkich warunkach. Idealne dla studentów literatury i historii, którzy pragną zrozumieć kontekst wojenny i totalitarny.

315 884368
Język polski

Mity Greckie i Bogowie

Zanurz się w fascynujący świat mitologii greckiej, odkrywając kluczowe mity, takie jak opowieści o Perseuszu, Edypie, Prometeuszu oraz bogach olimpijskich. Ta notatka zawiera szczegółowe opisy postaci, ich atrybutów oraz znaczenie mitów w kontekście kultury greckiej. Idealna dla studentów literatury i mitologii. Typ: streszczenie.

127 4771275
Język polski

Postawy wobec zła w Dżumie

Analiza postaw bohaterów w powieści 'Dżuma' Alberta Camusa. Zawiera omówienie kluczowych postaci, ich motywacji oraz cytatów ilustrujących walkę ze złem. Idealne dla studentów literatury i filozofii. Typ: podsumowanie.

1118 9685251
Język polski

Edelman i Powstanie w Getcie

Analiza lektury 'Zdążyć przed Panem Bogiem' Hanny Krall, koncentrująca się na tematach takich jak etyka, cierpienie, oraz heroizm w kontekście powstania w warszawskim getcie. Opracowanie omawia genezę, problematykę oraz kluczowe postacie, w tym Marka Edelmana, ukazując złożoność wyborów moralnych w obliczu Holokaustu.

316 005377
Język polski

Dziady III: Mesjanizm i Bunt

Analiza 'Dziadów' cz. III Adama Mickiewicza, koncentrująca się na tematach mesjanizmu, buntu prometeiskiego oraz moralnych dylematach bohaterów. Obejmuje genezę utworu, kontekst historyczny, kluczowe motywy oraz postacie, takie jak Konrad i Ksiądz Piotr. Idealna dla studentów literatury i historii Polski.

1166 8817032
Język polski

Biblia

Notatka z Biblii do matury z języka polskiego

17169195

Najpopularniejsze notatki

Język polski

Dżuma: Tematy i Motywy

Analiza powieści 'Dżuma' Alberta Camusa, obejmująca kluczowe tematy, takie jak dżuma jako symbol zła, absurd oraz wojny. Zawiera omówienie postaci, ich postaw wobec epidemii, znaczenie tytułu oraz kazania ojca Paneloux. Idealne dla studentów literatury i filozofii, poszukujących głębszego zrozumienia utworu.

349 5271256
Język polski

Antyk - notatka

Hejka! Oto krótka notatka z Antyku. Jest tu o filozofii, o teatrze, o Antygonie, Mitologii i Iliadzie.

114 732386
Język polski

Mity Greckie: Kluczowe Opowieści

Zanurz się w fascynujący świat mitologii greckiej. Odkryj kluczowe mity, takie jak historia Prometeusza, Demeter i Persefony, oraz Syzyfa. Poznaj bogów, herosów i ich niezwykłe przygody, które kształtowały wierzenia starożytnych Greków. Idealne dla studentów literatury i mitologii.

140 2551282
Język angielski

Czasy w Języku Angielskim

Kompleksowe notatki dotyczące podstawowych czasów w języku angielskim, idealne dla maturzystów 2025. Zawierają szczegółowe omówienie Present Simple, Present Continuous, Past Simple, Past Perfect i innych, z przykładami i zasadami użycia. Przygotuj się skutecznie do egzaminu z tym 46-stronicowym materiałem!

427 5011328
Język polski

Inny Świat: Wspomnienia z Jercewa

Odkryj 'Inny Świat' Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, autobiograficzną powieść dokumentalną, która ukazuje brutalne realia życia w radzieckim obozie pracy. Autor, oskarżony o szpiegostwo, dzieli się swoimi przeżyciami, refleksjami na temat ludzkiej psychiki oraz relacjami z innymi więźniami. Poznaj głębokie analizy moralności, cierpienia i nadziei w nieludzkich warunkach. Idealne dla studentów literatury i historii, którzy pragną zrozumieć kontekst wojenny i totalitarny.

315 884368
Język polski

Mity Greckie i Bogowie

Zanurz się w fascynujący świat mitologii greckiej, odkrywając kluczowe mity, takie jak opowieści o Perseuszu, Edypie, Prometeuszu oraz bogach olimpijskich. Ta notatka zawiera szczegółowe opisy postaci, ich atrybutów oraz znaczenie mitów w kontekście kultury greckiej. Idealna dla studentów literatury i mitologii. Typ: streszczenie.

127 4771275
Język angielski

Czasy w języku angielskim na egzamin ósmoklasisty.

Wszystkie czasy na egzamin ósmoklasisty z języka angielskiego (2025)!<3

8 SP16 969435
Język polski

Postawy wobec zła w Dżumie

Analiza postaw bohaterów w powieści 'Dżuma' Alberta Camusa. Zawiera omówienie kluczowych postaci, ich motywacji oraz cytatów ilustrujących walkę ze złem. Idealne dla studentów literatury i filozofii. Typ: podsumowanie.

1118 9685251
Język polski

Edelman i Powstanie w Getcie

Analiza lektury 'Zdążyć przed Panem Bogiem' Hanny Krall, koncentrująca się na tematach takich jak etyka, cierpienie, oraz heroizm w kontekście powstania w warszawskim getcie. Opracowanie omawia genezę, problematykę oraz kluczowe postacie, w tym Marka Edelmana, ukazując złożoność wyborów moralnych w obliczu Holokaustu.

316 005377

Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas, pokochasz też i Ty.

4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Stefan Sużytkownik iOS

Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.

Samantha Klichużytkownik Androida

Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.

Annaużytkownik iOS

Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.