Najważniejsze pojęcia i filozofia baroku
Barok wprowadził wiele kluczowych pojęć, które odzwierciedlały ówczesne spojrzenie na świat. Mistycyzm opisywał wewnętrzne przeżycia osoby wierzącej, a sarmatyzm wyrażał przekonanie polskiej szlachty o jej pochodzeniu od starożytnych Sarmatów. Popularne były też motywy vanitas (marność) oraz theatrum mundi (świat jako teatr).
Filozofia tego okresu kształtowała nowe spojrzenie na rzeczywistość. Kartezjusz wprowadził racjonalizm ze słynnym "myślę, więc jestem", Pascal rozwijał mistycyzm i postrzegał człowieka jako "trzcinę myślącą", a Spinoza stworzył panteistyczną wizję świata.
Sztuka baroku odrzuciła renesansowe ideały harmonii. Wyróżniała się dysharmonią, asymetrią, deformacją i kontrastem. Używała dramatyzmu i światłocienia dla podkreślenia tajemniczości i teatralności.
💡 Ciekawostka: Marinizm, popularny nurt poetycki baroku, charakteryzował się niespotykanym przepychem i wyniosłością, podobnie jak architektura tego okresu.
Architektura baroku imponowała monumentalizmem i przepychem form. Wykorzystywała owalne kształty, złudzenia optyczne i kontrastowe barwy. Do najważniejszych twórców należeli Giovanni Lorenzo Bernini (twórca "Apolla i Dafne"), Domenico Fontana (Kaplica Sykstyńska) oraz Francesco Borromini (kościoły i kaplice w Rzymie).
